İnkomplet kronik spinal kord hasarında repetitif transkraniyal manyetik stimülasyon ve transkraniyal doğru akım stimülasyonu ile kombine edilen robotik rehabilitasyon uygulamalarının motor iyileşme ve yürüyüş parametreleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET TARIK CANBULAT
Danışman: Emre ADIGÜZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnkomplet kronik spinal kord yaralanmalı (SKY) hastalarda, yüksek frekanslı repetitif transkraniyal manyetik stimülasyon (rTMS) ve anodal transkraniyal doğru akım stimülasyonun (tDCS) ile kombine edilen robotik rehabilitasyon uygulamalarının motor iyileşme ve yürüyüş parametreleri üzerine etkilerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dâhil edilen 40 inkomplet kronik SKY hastası randomizasyon şemasına göre, aktif rTMS grubu (n=10), taklit rTMS grubu (n=10), aktif tDCS grubu (n=10) ve taklit tDCS grubu (n=10) olmak üzere dört gruba ayrıldı. rTMS grubuna alt ekstremite motor alanı hedeflenerek 10 seans 20 Hz'lik yüksek frekanslı aktif veya taklit rTMS tedavisi; aktif tDCS grubuna alt ekstremite motor alanı hedeflenerek 10 seans aktif veya taklit anodal tDCS uygulandı. Her dört gruba da non invaziv beyin stimülasyon tedavisi ile beraber alt ekstremite robotik rehabilitasyon tedavisi uygulandı. Hastalar tedavi başlamadan hemen önce, tedavinin bitiminde (2.hafta) ve tedavi bitiminden 2 hafta sonra değerlendirildi. Değerlendirmede ASIA bozukluk skalasına (ABS) göre alt ekstremite motor skorları, Walking Index for SCI – II (WISCI-II) skalası, 10 metre yürüyüş testi, Visuel Analog Skala (VAS) ve Modifiye Ashworth Skalası (MAS) kullanıldı. Bulgular: Çalışmamızda elde edilen verilere bakıldığında; robotik rehabilitasyon ile kombine edilen aktif rTMS ve aktif tDCS ile robotik rehabilitasyon ile kombine edilen taklit rTMS ve taklit tDCS tedavileri sonrası alt ekstremite total motor skorlarında istatistiksel olarak anlamlı artış gözlenmiştir(p˂0.05). Aktif rTMS ve aktif tDCS gruplarında bu etki 4 hafta sonrasında da gösterilmiştir (p>0.017). Robotik rehabilitasyon ile kombine edilen aktif rTMS tedavisinin robotik rehabilitasyon ile kombine edilen hem taklit rTMS hem de aktif tDCS'a göre WISCI – II skorları açısından daha üstün olduğu görülmüştür(p˂0.05). 10 metre yürüyüş testi açısından tüm gruplarda istatistiksel olarak anlamlı artış görülse de aktif rTMS grubunda bu artış tedaviden 2 hafta sonra da istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p>0.017). Spastisite değerlendirmesinde tedavi gruplarının hiçbirinde anlamlı değişim saptanmamıştır (p>0.05). Tüm gruplarda ağrıda azalma görülürken aktif tDCS ve taklit tDCS gruplarında bu etki tedaviden 4 hafta sonra da gösterilmiştir (p>0.017). Sonuç: Çalışmamızın sonuçları değerlendirildiğinde inkomplet kronik SKY'li hastalarda robotik rehabilitasyon ile birlikte uygulanan rTMS'nin alt ekstemite motor skor, fonksiyonellik ve yürüyüş parametreleri açısından sadece robotik rehabilitasyon uygulamasına göre üstünlük sağlayabileceği gösterilmiştir. İnkomplet kronik SKY'li hastalarda robotik rehabilitasyon ile birlikte uygulanan tDCS'in motor iyileşme açısından sadece robotik rehabilitasyon uygulamasına göre üstünlük sağlayabileceği gösterilmiştir. Çalışmamız kronik inkomplet SKY'li hastalarda robotik rehabilitasyon ile birlikte uygulanan rTMS ve tDCS tedavisinin etkinliğinin karşılaştırıldığı literatürdeki bilinen ilk çalışmadır. rTMS ve tDCS ile birlikte uygulanan robotik rehabilitasyonun motor iyileşme ve yürüme üzerine etkisini ortaya koymak için daha geniş örneklem grupları ve daha uzun takip süreleri olan çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Motor iyileşme, Repetitif Transkraniyal Manyetik Stimülasyon, Robotik Rehabilitasyon, Spinal Kord Yaralanması, Transkraniyal Doğru Akım Stimülasyonu, Yürüme