Çocukluk çağında hipokalsemi etyolojisi ve D vitamininin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NERGİS ARSLAN
Danışman: Ayşe Derya BULUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç:Hipokalsemi; çocuklarda farklı klinik tablolarla karşımıza çıkan metabolizma bozukluklarından biridir. Çok çeşitli sebepleri olmasının yanında D vitamini eksikliği; nedenler arasındaki ciddiyetini korumaktadır. Ülkemizde uygulanan D vitamini profilaksisine rağmen hipokalsemi ile başvuran nutrisyonelrikets vakaları görülmeye devam etmektedir. Çalışmamızda Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ndehipokalsemi tanısı ile takip edilen hastalarda etyolojik faktörleri araştırmayı ve D vitamininin rolünü belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem:Retrospektif tanımlayıcı tipteki bu çalışmada merkezimizdeki Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ne 1 Ocak 2005 – 1 Aralık 2021 tarihleri arasında hipokalsemi ile başvuran 1 ay-18 yaş arası hastalar çalışmaya dahil edilmiştir.Hastaların demografik özellikleri, şikayetleri, fizik muayene bulguları, kalsiyum, fosfor, magnezyum, parathormon, alkalenfosfataz, 25 hidroksi vitamin D, albumin, spot idrarda kalsiyum/kreatinin oranı, varsa kemik dansitometrisi, radyolojik bulgular ve yatış yapılıp yapılmadığı ve verilen tedaviretrospektif olarak dosya ve sistem kayıtlarından incelenmiştir. Bulgular:Çalışmaya dahil edilen 61 hastanın kalsiyum ortalaması 7,20±0,94 mg/dl'dir. Hastaların %85,2'sinde D vitamini eksikliği, %8,2'sinde D vitamini yetersizliği mevcuttur. Hastaların büyük çoğunluğunu asemptomatik olarak farklı bir nedenle başvurusu sırasında tetkik edilirken hipokalsemi saptanan hastalar oluşturur. Hastalar en sık kış ve ilkbahar aylarında başvurmuştur. 33 hastada hipokalseminin rikets kaynaklı olduğu düşünülürken 27 hastada neden olarak parathormon bozuklukları düşünülmüştür.Rikets grubunda göçmen hasta oranı parathormon bozukluğu olan gruba göre daha yüksektir. D vitamini eksikliği olan hastaların 35'i evre 1 olarak değerlendirilirken 19'u evre 2-3 olarak değerlendirilmiştir. Rikets evre 2-3 olan grupta bulgu oranı evre 1'e göre daha yüksektir. Parathormon bozuklukları olarak gruplandırılan 27 hastanın 18'i hipoparatiroidi ile takip edilirken 9'u psödohipoparatiroidi ile takip edilmektedir. Hipoparatiroidi olan grubun kalsiyum ortalaması, psödohipoparatiroidi olan gruba göre daha düşüktür. Sonuç:Hipokalsemi, çocuklarda sık görülen metabolizma bozukluklarından biridir. En sık neden D vitamini eksikliği olsa da parathormon bozuklukları da etyolojide önemli yer tutmaktadır. D vitamini profilaksisine uyum için aileler bilgilendirilmelidir. Parathormon bozuklukları; hipokalsemi ile gelen hastada akılda tutulmalıdır. Tedavi ve takip planlanmasını doğru şekilde yapabilmek için etyolojiyi aydınlatmak önemlidir. Anahtar Kelimeler:çocukluk,D vitamini eksikliği,hipokalsemi,hipoparatiroidi, pseudohipoparatiroidi