Pandemi döneminde geriatri polikliniğine başvuran hastalarda atipik prezentasyon sıklığı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BESTE BANGİZ YILDIRIM
Danışman: Esra ATEŞ BULUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaşlı nüfus giderek artmaktadır. İlerleyen yaşla birlikte meydana gelen fizyolojik değişiklikler, multimorbidite, polifarmasi, bilişsel ve işlevsel bozukluk gibi faktörler nedeniyle yaşlı hastalarda hastalıklar, beklenilen bulgu ve belirtiler yerine spesifik olmayan semptomlarla ortaya çıkabilir. Bu duruma atipik prezentasyon denir. Çalışmamızda pandemi döneminde geriatri polikliniğine başvuran hastalarda atipik prezentasyon sıklığını ve risk faktörlerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ağustos 2020-Mayıs 2022 tarihleri arasında Geriatri Polikliniği'ne başvuran 65 yaş üstü hastaların başvuru semptomları, sosyodemografik özellikleri, kronik hastalıkları, kullanılan ilaçları ve geriatrik sendromlar retrospektif olarak değerlendirildi. Atipik prezentasyonlar düşme, akut mental durum değişikliği, oral alım yetersizliği, yeni gelişen üriner inkontinans, dispne, senkop, nonspesifik ağrı, halsizlik olarak belirlendi. Atipik prezentasyonla başvuran hastaların tanıları, hastanede yatış durumları ve 30 günlük mortalite verileri kaydedildi. Bulgular: Çalışmamıza 730 geriatrik hasta dahil edildi, bu hastaların 154'ü polikliniğe atipik prezentasyon ile başvurdu. Atipik prezentasyona en sık neden olan durumlar üriner sistem enfeksiyonu, elektrolit imbalansı ve pnömoni idi. Atipik prezentasyonu olan hastalar, olmayanlara göre daha ileri yaştaydı (79 vs 76, p=0,03), gruplar arasında cinsiyet açısından fark yoktu. En sık atipik prezentasyon oral alım yetersizliğiydi. Atipik prezentasyonu olan hastalarda Charlson Komorbidite İndeksi (CCI) daha yüksekti, kronik böbrek hastalığı daha sık görüldü (p<0,05). Atipik prezentasyonla başvuran hastalarda hem hospitalizasyon oranı (p<0,01) hem de mortalite oranı (p<0,01) anlamlı olarak daha yüksekti. Sonuç: Atipik prezentasyon, yaşlı hastalarda sık görülen bir durumdur ve altta yatan esas medikal problem tanınmazsa gerekli tedavinin gecikmesine neden olur. Atipik prezentasyonların olumsuz sağlık sonuçlarına ve tedavi süreçlerinde gecikmelere yol açabileceği dikkate alındığında, yaşlı hastalarla sık karşılaşılan acil servisler ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık profesyonellerine bu konuda farkındalık kazandırılması büyük önem taşımaktadır.