Epilepsi hastalarında uyku bozukluklarının polisomnografi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DURUL ÜSTÜN
Danışman: Pınar ORTAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ ve AMAÇ Epilepsi ile uyku arasındaki ilişki son iki dekaddır önem kazanmışken, epilepsi hastalığına eşlik eden uyku bozuklukları birçok çalışmaya konu olmuştur. Gece meydana gelen nöbetlerin yarattığı uyku bölünmesi, epilepsiye eşlik eden depresyon, anksiyete gibi psikiyatrik hastalıkların yarattığı sorunlar, antiepileptik ilaçların etkileri gibi epilepsili bireylerde uykuya etkili olduğu gösterilen faktörler mevcuttur. Çalışmamızda, iyi bilinen jeneralize epilepsi sendromlarından juvenil miyoklonik epilepsili bireylerde uyku bozukluklarının sıklığının araştırılması, yoğun poliklinik şartlarında değerlendirilmeyen ve tedavi gerektiren uyku bozukluklarının tespiti, epileptik bireylerde uyku mimarisindeki değişiklikleri saptamak amaçlanmıştır. MATERYAL ve METOD Çalışmamızda, hastanemiz epilepsi özel dal polikliniğinden takipli, en az iki farklı uzman hekim tarafından juvenil miyoklonik epilepsi olarak değerlendirilen 40 hasta ve nöroloji polikliniğine uyku bozukluğu haricinde bir şikayetle başvuran 30 sağlıklı kontrol yer almaktadır. Katılımcılara ait sosyodemografik veriler alınmış, PUKİ, EUA, BDÖ, QoLIE-31 ölçekleri kullanılmış, bruksizm ve huzursuz bacak sendromu semptomları sorgulanmıştır. Uyku bozukluklarında altın standart olan polisomnografi tetkiki yapılarak elde edilen tüm veriler SPSS programı kullanılarak değerlendirilmiştir. BULGULAR Yaş, VKİ, sosyoekonomik durum, sigara, alkol kullanımı olarak aralarında fark gözlenmeyen hasta ve sağlıklı kontroller arasında PUKİ, EUA, BDÖ skorları ve insomni, bruksizm, huzursuz bacak sendromu varlığı açısından fark saptanmamıştır. Epilepsi grubundaki bireylerde horlama istatistiksel olarak anlamlı oranda fazla saptanmışken; polisomnografik verilerin karşılaştırılmasında ise, hasta bireylerde uyku latansının, N1, N2, N3 latanslarının ve en düşük oksijen satürasyonu değerinin anlamlı olarak farklı olduğu bulunmuştur. Gruplar; TST, WASO, uyku etkinliği, N1, N2, N3 süreleri, REM latans ve süresi, AHI açısından benzer bulunmuştur. SONUÇ JME'li bireylerde, uyku yapısında polisomnografik parametrelerle gösterilmiş bozulmaların olduğu, sağlıklı kontrollere göre horlama, NREM uykusuna geçişte gecikme gibi bazı uyku bozukluklarının daha sık görülebileceği gösterilmiştir. Bu sonuç, hastaların kontrollerde uyku bozuklukları açısından değerlendirilmesi ve mevcut bozukluklarının tedavisinin epilepsi prognozuyla ilgisinin araştırılması gerekliliğini vurgulamaktadır. Ayrıca çalışmamızda valproat tedavisinin neden olabildiği obezite ile ilişkili uyku apne sendromu sıklığının arttığı gösterilmiştir. Özellikle ailede ateroskleroz varlığı veya ek vasküler risk faktörlerinin olduğu hastalarda bu tedavinin gözden geçirilmesi gerekebilir. ANAHTAR KELİMELER: epilepsi ve uyku, epilepsi ve uyku bozuklukları, juvenil miyoklonik epilepsi ve uyku, JME ve uyku, polisomnografi