Büllöz pemfigoid hastalarında sistemik inflamatuvar markerların tedavi öncesi ve sonrası değişimi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YURDANUR DURAN
Danışman: Nermin KARAOSMANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Büllöz pemfigoid hastalarında hastalık aktivite skorunun ve bilinen sistemik inflamatuvar markerlar olan C- reaktif protein (CRP), sedimentasyon gibi bilinen belirteçlerin haricinde Eozinofil, Nötrofil/ Lenfosit oranı (NLO), Nötrofil/ Monosit oranı (NMO), Platelet, Platelet/Lenfosit oranı (PLO), Immatur granülosit ve Sıstemik Immun Index (SII) olarak biliinen ve son zamanlarda bilinirliği giderek artan bir marker olan Platelet x (Nötrofil / Lenfosit) oranlarının seçilen tedavi ajanıyla beraber başlangıç, 3. Ay ve 6.ay değişimlerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: 01.01.2019 ile 01.01.2025 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Polikliniğine başvuran büllöz pemfigoid tanılı, yaş dağılımı açısından uygun bireyler çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında, katılımcıların CRP, sedimentasyon, beyaz kan hücreleri (WBC), nötrofil, lenfosit, monosit, eozinofil, platelet ve immatur granulosit parametreleri tanı anı başlangıç kabul edilerek, başlangıç, 3. Ay ve 6. Ay olmak üzere retrospektif olarak elektronik hasta kayıt sisteminden elde edilmiştir. Nötrofil-Lenfosit oranı (NLO), nötrofil sayısının lenfosit sayısına bölünmesiyle; Platelet-Lenfosit oranı (PLO) ise platelet sayısının lenfosit sayısına bölünmesiyle; Nötrofil – monosit oranı (NMO) nötrofil sayısının monosit sayısına bölünmesiyle hesaplanmıştır ve bu veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 55 büllöz pemfigoid hastası dahil edildi. Katılımcıların %58,2'si kadın, %41,8'i erkekti. Ortalama yaş 71,0±12,0 yıl olup, yaş aralığı 38 ile 88 yıl arasında değişmekteydi. Başlangıçta hastaların %47,3'ü orta, %25,5'i şiddetli hastalık aktivitesine sahipken; tedavi sonrası 6. ayda %96,4'ü hafif düzeye gerilemiştir. Ortalama aktivite skoru başlangıçta 6 iken, 3. ayda 3 ve 6. ayda 2 olarak ölçülmüştür. Çalışmada değerlendirilen biyobelirteçlerin başlangıç ve tedavi sürecindeki dağılımları, hastalığın inflamatuar seyrini ve tedavi yanıtını yansıtmaktadır. Başlangıç CRP düzeyi ortalama 17,8 mg/L olup 6. ayda 11,7 mg/L'ye gerilemiştir. Benzer şekilde ortalama sedimentasyon hızı 19,7 mm/saat iken tedavi sonrası 6. ayda 17,9 mm/saat'e düşmüştür. Eozinofil sayısı başlangıçta ortalama 1,07 iken, 3. ayda 0,19 ve 6. ayda 0,31 olarak saptanmıştır. Bu parametrelerin tümünde gözlenen düşüşler, sistemik inflamasyonun tedavi ile azaldığını desteklemektedir. Lenfosit düzeylerinde tedavi süreci boyunca artış eğilimi gözlenmiştir (başlangıç: 1,79; 6. ay: 2,23). Monosit düzeyleri ise genel olarak stabil seyretmiştir. Nötrofil-lenfosit oranı (NLO) başlangıçta ortalama 4,30 iken, 3. ayda 5,35'e yükselmiş ve 6. ayda 4,20'ye gerilemiştir. Trombosit-lenfosit oranı (PLO) ve sistemik inflamatuar indeks (SII) değerleri de tedavi sürecinde düşme eğilimindedir. SII başlangıçta ortalama 1234 iken, 6. ayda 1159'a düşmüştür. Bu biyobelirteçlerin zaman içindeki seyri, tedavinin immünolojik düzeyde etkinliğini ortaya koymaktadır Tedavi yaklaşımlarında en sık kullanılan ajan oral steroid (%78,2) olurken; mikofenolat mofetil (%49,1), omalizumab (%18,2), topikal steroid (%12,7) ve azatioprin (%1,8) daha düşük oranlarda kullanılmıştır. Sonuç: Tedavi kombinasyonları değerlendirildiğinde, %49,1 hastaya tekli, %41,8 hastaya ikili ve %9,1 hastaya üçlü tedavi uygulanmıştır.Tedavi ile hastaların aktivite skorlarında belirgin düşüş saptanmıştır. Tedaviye başlarken hastaların önemli bir kısmında orta (%47,3) ya da şiddetli (%25,5) hastalık aktivitesi gözlenmiş, ancak tedavi sonrası 6. ayda bu oran belirgin şekilde azalarak %96,4 hastada hafif aktivite düzeyine gerilemiştir. Ortalama aktivite skoru başlangıçta 6 iken, 3. ayda 3 ve 6. ayda 2 olarak ölçülmüştür.Sistemik inflamatuvar markerlarda lenfosit düzeyleri hariç hepsinde azalma gözlenmiş olup CRP, eozinofil, platelet ve PLO değerleri ise zamanla istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşüş göstermiştir (p <0.05).