Küçük hücre dışı akciğer kanserlerinde radyogenomik değerlendirme
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED SAĞLAM
Danışman: Fatma Sibel BAYRAMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: EGFR gen mutasyonu, KRAS gen mutasyonu ve gen mutasyon pozitifliği tanımlanmayan küçük hücre dışı akciğer kanserli hastalarda pozitif radyolojik bulguları karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: EGFR mutasyonu, KRAS mutasyonu ve gen mutasyon pozitifliği tanımlanmayan hastaların sistemde mevcut tedavi öncesi görüntülemelerinde pozitif radyolojik bulgular değerlendirilerek gruplar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Toraks BT incelemesinde saptanan kitlelerde kenar bilgisi olarak düzenli ya da düzensiz, konturda lobulasyon ve spikülasyon varlığı, kitle tipi olarak pür buzlu cam, subsolid ve solid yapı, kitle komşuluğunda buzlu cam ve konsolidasyon varlığı, kitle-parankim sınırının belirli ya da belirsiz olması, kitle şeklinde round, oval ya da kompleks olması, kitlenin santral ya da periferal yerleşimli olması, lober yerleşim bilgisi, tümörün maksimum çapı, atelektazi varlığı, kitleye giden damarlarda belirginleşme, plevral kalınlaşma, plevral retraksiyon, mediastinal plevral kontakt, mediastinal yağlı doku invazyonu, hava bronkogramı, nekroz, kavitasyon, kalsifikasyon, plevral efüzyon, periferal fibrozis, amfizem, tümör lobunda satellit nodül, tümör lobu dışında satellit nodül, beyin metastazı, kemik metastazı, sürrenal bez metastazı, karaciğer metastazı, karşı akciğer metastazı, lenfanjitik karsinomatoza, milier yayılım varlığı değerlendirilmiştir. Abdominal patolojiler ve metastazlar için abdomen BT ya da MRG ile değerlendirilmiştir. Evreleme, metastaz saptama ve satellit nodül varlığı için hastaların sistemdeki PET/BT incelemeleri değerlendirilmiştir. Ayrıca beyin metastazlarında PET/BT kısıtlılıkları nedeniyle hastaların görüntüleme sisteminde mevcut olan kranial MRG görüntüleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza KHDAK tanılı, EGFR gen mutasyonu pozitif 22 hasta, KRAS gen mutasyonu pozitif 25 hasta ve gen mutasyon pozitifliği tanımlanmayan 33 hasta dahil edildi. EGFR gen mutasyonu pozitif hastalarda mediastinal yağlı doku invazyonu (p=0.005) ve sürrenal beze metastaz (p=0.007) diğer gen gruplarına göre anlamlı olarak düşük saptanmıştır. EGFR gen mutasyonu pozitif hastalarda kadın cinsiyet ve atelektazi varlığı (p=0.018) anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. KRAS gen mutasyonu pozitif hastalarda, tümör lobunda satellit nodül varlığı diğer gen gruplarına göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p=0.04). KRAS gen mutasyonu pozitif hastalarda diğer gen gruplarına göre kitle parankim ayrımında belirsizlik anlamlı olarak düşük saptanmıştır (p=0.034). Gen mutasyon pozitifliği tanımlanmayan grupta nekroz (p=0.012) ve kavitasyon varlığı (p=0.002) KRAS ve EGFR gen mutasyonu pozitif gruba göre anlamlı oranda yüksek saptamıştır. Fakat gen mutasyonu tanımlanmayan grupta diğer gruplardan farklı olarak skuamöz hücreli kanser oranı yüksek olarak saptanmıştır. Sonuç: Pozitif radyolojik bulgular değerlendirildiğinde EGFR (atelektazi, mediastinal yağlı doku invazyonu, sürrenal bez metastazı ), KRAS (tümör lobunda satellit nodül, kitle parankim sınırında belirsizlik) ve gen mutasyon pozitifliği tanımlanmayan (nekroz, kavitasyon) gruplar arasında ayrımı sağlayan anlamlı bulgular saptanmıştır. KHDAK'lerinde pozitif radyolojik bulgular genetik mutasyon açısından tarama yapamayan onkologlar için ek klinik ipucu verebilir. Görüntüleme bulguları ile prognostik öngörüde bulunulabilir. Anahtar Kelimeler: bilgisayarlı tomografi (BT), EGFR mutasyonu, KRAS mutasyonu, küçük hücre dışı akciğer kanseri (KHDAK), radyogenomik,