Gönüllü kan bağışçılarında bir ünite kan bağışı sonrası perfüzyon indeksi ve pletismografik değişkenlik indeksinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA KEÇİÖREN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE ÖZTEKİN
Danışman: Emine EMEKTAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Günümüzde travma, özellikle genç yaş grubunda morbidite ve mortalitenin önemli nedenleri arasındadır. Travmaya bağlı ölümlerin önemli bir kısmı hemorajik şok ile ilişkilidir ve %30-40 kadarı kontrolsüz kanamalardan kaynaklanmaktadır (1). Bu nedenle, travma hastalarında hemorajik şok yönetiminde doğru ve hızlı tanı koyduracak belirteçlere ihtiyaç vardır.Biz de bu çalışmada, sağlıklı kan bağışçılarında bir ünite kan bağışı sonrasında perfüzyon indeksi (Pİ) ve pletismografik değişkenlik indeksindeki (PDİ) değişiklikleri belirlemeyi, böylece birçok parametrenin normal olduğu 750 ml'den az miktardaki kanamaları (evre 1 şoktaki travma hastaları) saptamada perfüzyon indekslerinin kullanılabilirliğini değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve metot:Bu çalışma prospektif, kesitsel bir çalışmadır. 15.07.2019 -31.08.2019 tarihleri arasında Türk Kızılay'ı Orta Anadolu Bölge Kan Merkezi'ne kan bağışında bulunmak için başvuran 18 yaş ve üzeri 180 adetsağlıklı gönüllü çalışmaya ardışık olarak dâhil edildi.Gönüllülere çalışma ile ilgili bilgi verildikten sonra çalışmaya katılmaya kabul eden gönüllülerin yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksleri kayıt edildi. Gönüllülerin kan bağışı öncesi; hemoglobin, sistolik kan basıncı (SKB) , diyastolik kan basıncı (DKB) , ortalama arter basıncı (OAB) , nabız sayısı, şok indeksi, nabız basıncı, Pİ ve PDİ değerleri ölçüldü. Pİ ve PDİ, hastaların vital bulgularının alınması esnasında, eş zamanlı olarak Masimo Radical 7 Monitorünün (Masimo Corporation, Irvine, Amerika) pulse oksimetre sensoru ile ölçüldü. 480 ml kan bağışı sonrasında tekrar SKB, DKB, OAB, nabız sayısı, şok indeksi, nabız basıncı, Pİ ve PDİ değerleri ölçüldü ve veri toplama formuna kaydedildi. Bağışçıların hemoglobin değerleri Hemo Control (EKF Diagnostics GmbH, Ebendorfer Chaussee 3, 39179 Barleben, Germany) cihaz ile parmaktan ölçüm yapılarak bakıldı. Çalışma boyunca elde edilen ve çalışma formuna kayıt edilen tüm verilerin analizi IBM SPSS 20.0 (Chicago, IL, USA) istatistik programı kullanılarak yapıldı. Bulgular:Hemodinamik parametrelerin öncesi ve sonrası ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (Tüm parametreler için p <0.001). Bağışçıların kan bağışı öncesi ölçülen Pİ ortanca değeri 3.9 (IQR: 2.9-6.1) kan bağışı sonrası ölçülen Pİ ortanca değeri ise 2.45 (IQR: 1.7-4.1) olarak belirlendi. Bağışçıların kan bağışı öncesi ölçülen PDİ ortanca değeri 22 (IQR: 18-26) kan bağışı sonrasında ölçülen PDİ ortanca değeri ise 28 (IQR: 23-33) olarak belirlendi. Kan bağışı öncesi ve sonrası Pİ ve PDİ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (Tüm değerler için p<0.001 ). Sonuç:Kan bağışı yapan hastalarda yapılan ölçümlerde 1 ünite kan bağışlama işlemi sonrası vital bulgularda klinik olarak anlamlı değişim saptanmazken Pİ ve PDİ değerlerinde anlamlı değişim saptanmıştır. Bu bilgiler ışığında, Acil servisteki travma hastalarının doku perfüzyonunuperfüzyon indeksleri kullanılarak hızlı ve kolay ölçülmesi; gerek erken tanı gerekse hekimin erken müdahalesi için klinik pratiğimize olumlu katkı sağlayacaktır.