Prostat biyopsisi öncesi ölçülen serum nesfatin-1 düzeyi ile prostat kanseri tanısı arasında korelasyon var mı?

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZHAN AKPINAR

Danışman: Akif KOÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Prostat kanserinin tanısında kullanılabilecek yeni biyobelirteçlere ihtiyaç vardır. Bu çalışmada, serum nesfatin-1 düzeylerinin prostat biyopsisi öncesi sonuç patolojisini öngörmedeki değerinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ocak 2022 – Temmuz 2023 tarihleri arasında transrektal ultrasonografi (TRUS) eşliğinde prostat biyopsisi planlanan toplam 163 ardışık hasta prospektif olarak değerlendirildi. Tüm hastalardan ayrıntılı anamnez alındı, fizik muayeneleri yapıldı ve rektal tuşe (DRE) bulguları kaydedildi. Serum PSA düzeyleri ölçüldü ve PSA dansitesi prostat hacmi ile normalize edilerek hesaplandı. Prostat hacimleri TRUS ile belirlendi. Tüm hastalara multiparametrik MR (MpMR) çekildi ve bulgular PI-RADS skorlamasına göre raporlandı. Biyopsiler TRUS eşliğinde, standart 12 kadran sistemine ek olarak hedefe yönelik biyopsiler şeklinde gerçekleştirildi. Patoloji sonuçları Uluslararası Ürolojik Patoloji Derneği (ISUP) derecelendirme sistemine göre raporlandı. Biyopsi öncesinde tüm hastalardan serum örnekleri alındı ve serum nesfatin-1 düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Bu değerler üzerinden tarafımızca tanımlanan nesfatin dansitesi (serum nesfatin-1/prostat hacmi) hesaplandı. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 ile yapıldı. Verilerin dağılımı Kolmogorov-Smirnov testiyle değerlendirildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda uygun parametrik ve parametrik olmayan testler kullanıldı. Tanısal değer ROC analiziyle, ilişkiler ise Pearson ve Spearman korelasyon testleriyle incelendi. p 0,059 için duyarlılık %70,5, özgüllük %62,2 idi. Bu sonuçlar, nesfatin dansitesinin prostat kanseri varlığını öngörmede orta düzeyde ayırıcı güce sahip olduğunu ortaya koydu. Ek olarak yapılan korelasyon analizinde, nesfatin değeri ile yaş, PSA, prostat volümü, PSA dansitesi, biyopsi pozitif kor sayısı ve biyopsi pozitif kor yüzdesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Ancak nesfatin düzeyi ile MpMR (PI-RADS) değeri arasında (r=0,369; p=0,003) düşük düzeyde pozitif bir korelasyon bulundu. Bu bulgu, nesfatin düzeylerinin görüntüleme bulguları ile kısmen ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Sonuç: Serum nesfatin-1 düzeyleri tek başına prostat biyopsisi sonrası prostat kanseri açısından sonuç patolojisi öngörmede tek başına yetersiz tespit edildi.Fakat nesfatin dansitesi ise bu konuda orta düzeyde ayırıcı güce sahip olarak tespit edildi. Anahtar kelimeler: Nesfatin-1, Prostat Kanseri, Prostat Biyopsisi, Nesfatin Dansitesi, Benign Prostat Hiperplazisi.