Karapınar 42.21.001 Aile Hekimliği polikliniğine başvuran kadınların meme kanseri tarama yöntemleri hakkında bilgi, tutum ve davranışları

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA TOSUN

Danışman: Mehmet Ali ERYILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kadınların meme kanserinin erken tanısı için önerilen tarama yöntemleri olan kendi kendine meme muayenesi (KKMM), klinik meme muayenesi (KMM) ve mamografi (MG) hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumlarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel tipte tanımlayıcı bir çalışma olarak planlandı. Çalışmaya Ocak-Haziran 2018 tarihleri arasında Konya İli Karapınar İlçesi 42.21.001 Nolu Aile Hekimliği polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran, 20-70 yaş arası 500 kadın dahil edildi. Katılımcılara yüz yüze anket yöntemi uygulanarak sosyodemografik özellikleri, meme kanseri açısından risk faktörleri, meme kanseri ve tarama yöntemleri hakkında bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendiren sorular yöneltildi. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Science) 22.0 kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 41,03±13,57, %84,4'ü evli, %54,6'sı ilkokul mezun, %86,8'i en az bir çocuk sahibi, %91,6'sı ev hanımı ve %63,8'i, orta düzeyde gelire sahipti. Kadınların düzenli KKMM yapma oranı %16,1, KMM yaptırma oranı %36,4 ve mamografi çektirme oranı %22,8'di. Kırk yaş üstü olan (p=0,029) ve ailesinde meme kanseri öyküsü (p=0,020) olan kadınların daha yüksek sıklıkta düzenli olarak KKMM yaptığı görülmüştür. Kadınların %58,4'ünün KKMM yapmasını bildiği, bu bilginin kaynağının %53,8 oranında sağlık personeli olduğu görülmüştü. KMM yaptırma oranları 40 yaş üstü (p<0,001), evli olan (p<0,001), eğitim seviyesi düşük olan (p<0,001), ev hanımlarında (p=0,015) anlamlı olarak daha yüksekti. Kadınların %50,8'i 40 yaşından sonra iki yılda bir mamografi çektirilmesi gerektiğini bilmesine rağmen sadece %22,8 kadın mamografi çektirdiğini belirtmiştir. Mamografi çektirme oranı eğitim düzeyi düşük olan (p<0,001), evli (p=0,001) ve 40 yaş üstü kadınlarda (p<0,001) anlamlı şekilde yüksek bulunmuştu. Sonuç: Kadınların meme kanseri tarama yöntemleri için bilgi ve tutum düzeylerinin düşük olduğu görülmüştür. Bunun düzeltilmesi için öncelikle sahada eğitimlere ağırlık verilmelidir. Bu eğitimlerin kalıcı olması için yazılı ve görsel materyal, uygulamalı eğitim ve kamu spotlarıyla süreklilik sağlanmalıdır. Anahtar kelimeler: Kendi Kendine Meme Muayenesi, Klinik Meme Muayenesi, Mamografi, Meme Kanseri