Santral sinir sistemi enfeksiyonlarında sistemik immün-inflamasyon indeksinin değerlendirilmesi, diğer inflamatuvar belirteçlerle karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERNA AVCI YAVUZ
Danışman: Hurşit APA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Menenjit, özellikle çocukluk çağında yüksek morbidite ve mortalite oranlarıyla seyreden, acil tanı ve tedavi gerektiren ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Aşılama programları, kemoprofilaksi uygulamaları ve gelişen tanı-tedavi yöntemlerine rağmen, hızlı progresyon potansiyeli ve kalıcı nörolojik sekellerle sonuçlanabilme riski nedeniyle klinik yönetimde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, sistemik inflamatuar belirteçlerin bakteriyel ve viral menenjiti ayırt etmedeki etkinliğini değerlendirmeyi ve böylece klinik pratikte güvenilir, hızlı ve uygulanabilir bir tanı aracı olup olamayacağını ortaya koymayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışmada, 1 Ocak 2020 - 31 Aralık 2024 tarihleri arasında çocuk acil serviste menenjit ön tanısı ile değerlendirilerek lomber ponksiyon (LP) yapılan ve beyin omurilik sıvısı (BOS) polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) testi veya BOS kültürü ile menenjit tanısı doğrulanan 1 ay - 18 yaş aralığındaki hastalar incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen 81 olgu, etiyolojik faktörlere göre bakteriyel ve viral menenjit olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Her iki grupta yer alan hastaların sistemik inflamatuar belirteçleri değerlendirilerek, gruplar arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 81 olgunun 20'si bakteriyel, 61'i viral menenjit tanısı almıştır. Bakteriyel menenjit grubunda, C-Reaktif Protein (CRP), Eritrosit Sedimantasyon Hızı (ESH), lökosit sayısı (WBC), absolu nötrofil sayısı (ANS), Sistemik İmmün-İnflamasyon İndeksi (SII), Sistemik İnflamatuar Yanıt İndeksi (SIRI) ve CRP- Albümin Oranı (CAR) değerleri anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Belirteçler arasında en yüksek duyarlılık %88 ile CAR'a ait olarak saptanmıştır. Bakteriyel ve viral menenjiti ayırt etmede en iyi kesme değerleri, SII için 1 273 024, SIRI için 4 133 ve CAR için 4,8 olarak belirlenmiştir. SII'nin duyarlılığı %80, özgüllüğü %67,2, SIRI'nin duyarlılığı %85,0, özgüllüğü %73,8 olarak hesaplanmıştır. SII'nın kontrol değerlerinin başvuru değerlerine kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışma, bakteriyel ve viral menenjit ayrımında biyobelirteçlerin kritik bir role sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle CAR, SII ve SIRI gibi inflamasyon belirteçlerinin, geleneksel biyobelirteçlere ek olarak klinik pratiğe entegre edilmesinin, menenjit vakalarının erken dönemde tespit edilmesine olanak sağlayabileceği düşünülmektedir. Bunun yanı sıra, çalışmamız SII değerinin yalnızca menenjit tanısında değil, hastalığın prognozu üzerinde de etkili olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, SII değerinin hastalığın klinik seyri ve tedavi yanıtının takibinde kullanılabilecek potansiyel bir belirteç olabileceği değerlendirilmektedir.