Demir eksikliği anemisi olan çocuk hastalarda talasemi taşıyıcılığı oranının saptanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA BAŞER TAŞKIN
Danışman: Özlem BOSTAN GAYRET
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Demir eksikliği anemisi ülkemizde sık görülen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Aynı zamanda talasemi taşıyıcılığı da ülkemizde görülen diğer önemli bir anemi nedenidir. Çalışmamızda demir eksikliği anemisi ve talasemi taşıyıcılığının birlikte görülme oranının saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.07.2018 ile 01.07.2019 tarihleri arasında hastanemiz pediatri kliniğinde demir eksikliği anemi tespit edilen 6 ay ile 18 yaş arasındaki 220 hasta alındı. Kronik hastalığı ve eritroid patolojisi olan hastalar ve demir eksikliği nedeniyle demir tedavisi alan çocuklar çalışmaya dahil edilmedi. Hemogram, serum demir düzeyi, serum ferritin düzeyi ve serum total demir bağlama kapasitesi (TDBK) istendi. Demir tedavisi uygulanan hastaların tedavi öncesi ve sonrası hemogram parametreleri ve demir, TDBK ve ferritin düzeyleri karşılaştırıldı. Demir eksikliği anemisi tedavi edilip serum ferritin düzeyi normale gelmesinden sonra hemoglobin (Hb) elektroforezi bakıldı. Bulgular: Demir eksikliği anemisi olan 220 olgunun %54,55'i erkek olup yaş ortalamaları 5,21±3,89 yıl, %45,45'i kız olup yaş ortalamaları 6,62±5,11 yıl idi. Tedavi sonrası eritrosit sayısı (RBC), hemoglobin (Hb), hematokrit (Htc) ortalamaları ve ortalama eritrosit hacmi (MCV) tedavi öncesinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,0001). Tedavi sonrası eritrosit dağılım genişliği (RDW) ortalamaları tedavi öncesinden istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,0001). Tedavi sonrası demir, ferritin ortalamaları tedavi öncesinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,0001). Tedavi sonrası total demir bağlama kapasitesi (TDBK) ortalamaları tedavi öncesinden istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,0001). Demir eksikliği anemisi olan 220 hastanın tedavi sonrası yapılan hemoglobin elektroforezi sonucunda 12'sinde (%5,45) talasemi taşıyıcılığı, 6'sında (%2,73) anormal hemoglobin saptandı. Hastaların HbA ortalaması %95,98±4,41, HbA2 ortalaması %2,99±0,69, HbF ortalaması %0,65±1,64 bulundu. Sonuç: Sıklıkla görülen demir eksikliği anemisinde talasemi taşıyıcılığının da birlikte görülebileceği unutulmamalı ve talasemi taşıyıcılarının gereksiz demir yüklenmesine maruz kalmasının önlenmesi açısından demir eksikliği anemisi olan hastalardan tedavi sonrası hemoglobin elektroforezi istenmelidir. Anahtar kelimeler: Anemi, demir eksikliği, talasemi minor