Alkol ve eroin kullanım bozukluğu olan hastalarda kişilik örgütlenmesi ve nesne ilişkileri niteliğinin tedavi motivasyonu ile ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İBRAHİM FUAT AKGÜL

Danışman: Hüseyin GÜLEÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Alkol madde kullanım bozuklukları (AMKB) hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde sık görülen ve bireyi, aileyi, arkadaş çevresini, iş ortamını, toplumu etkileyen bir ruhsal hatta halk sağlığı sorunudur. AMKB tedavisinde tedaviye uyum dolayısıyla tedavi motivasyonu en önemli sorunlardan biri olarak karşımızda durmaktadır. Ayrıca, AMKB olan hastalarda sık gösterilen kişilik bozukluğu eş tanısının varlığı sorunun önemli bir yönü olarak durmaktadır. Bu çalışmada, alkol ve eroin kullanım bozukluğu tanısı alan hastaların kişilik örgütlenmesi ve nesne ilişkileri niteliğinin, tedavi motivasyonu ile ilişkisini değerlendirmek çalışmamızın ana odağıdır. Yöntem: Bu araştırmaya; Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Alkol Madde Bağımlılığı Araştırma Tedavi ve Eğitim Merkezi'nde (AMATEM) yatarak tedavi gören, DSM-5 ölçütlerine alkol ve eroin kullanım bozukluğu tanısı alan, arındırma tedavisini tamamlamış 70 hasta alındı. Çalışmamıza alınan hastalara kliniğimiz tarafından oluşturulan Sosyodemografik Veri Formu, Bağımlılık Profili İndeksi (BAPİ), Tedavi İçin Motivasyon Ölçeği (TİM), Erenköy Kişilik Örgütlenmesi Tanısal Formu (ErKÖTF) ve Erenköy Nesne İlişkişeri Niteliğini Değerlendirme Ölçeği (ErNİNÖ) uygulandı. Bulgular: Alkol ve eroin kullanım bozukluğu olan hastaların, %97.1'i borderline kişilik örgütlenmesi spektrumunda yer aldı ve ErNİNÖ'ye göre %84.3'ünün nesne ilişkileri düşük bulundu. Çalışmamızda TİM alt ölçeği Tedaviye Hazır Olma puanları düşük olan hastaların; kimliklerinin daha dağınık olduğu, kimlik alt boyutunu oluşturan tüm maddelerinden daha düşük puanlar aldığı, olgun savunma düzeneklerinden 'küçültme' savunmasını istatistiksel olarak daha az kullandığı saptandı. TİM toplam puanı ve Yardım İsteği alt ölçek puanları düşük olan hastaların, ilkel savunma düzeneklerinden 'tümgüçlü kontrol' savunmasını istatistiksel olarak daha fazla kullandığı görüldü. Yatarak tedavi süresini tamamlayan hastalar ile tedavi süresini tamamlamayanlar karşılaştırıldığında tedavisini tamamlamayanların daha önce hastane yatış sayısının ve kendi kendine bırakma girişimi sayısının istatistiksel olarak daha fazla olduğu gösterildi. Gruplar arasında kişilik örgütlenmesi, nesne ilişkileri niteliği ve tedavi motivasyonu açısından anlamlı bir farklılık olmadığı saptandı. Tartışma ve Sonuç: Tedavi motivasyonu düşük olan AMKB tanılı hastaların kimliklerinin daha dağınık, 'tümgüçlü kontrol' ilkel savunma düzeneğini daha fazla kullandıkları gösterilmiştir. Tedavi süresini tamamlayanlar ile tamamlayamayan hastaların tedavi motivasyonları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmaması; tedavi süresini tamamlamada motivasyonun yanı sıra kişilik özelliklerinin ve nesne ilişkileri düzeyinin etkili olabileceğini desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Alkol ve madde kullanım bozukluğu, tedavi motivasyonu, kişilik örgütlenmesi, nesne ilişkileri niteliği