Lise Öğretmenlerine Verilen HPV Eğitiminin Bilgi Düzeylerine ve HPV Aşısını Önerme Niyetlerine Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP YAYLALI
Danışman: Şeyma Zehra ALTUNKÜREK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, lise öğretmenlerine verilen HPV eğitiminin, HPV enfeksiyonu ve aşısı hakkındaki bilgi düzeyleri ile HPV aşısını önerme niyetlerine olan etkisinin belirlenmesi Gereç ve Yöntem: Araştırma randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütülmüştür. Örneklemi, Ocak 2023-Eylül 2024 tarihleri arasında Eskişehir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı A ve B Liseleri'nde görev yapan, dahil edilme kriterlerini karşılayan lise öğretmenleri arasından, basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 32 deney ve 30 kontrol grubu olmak üzere toplam 62 öğretmen oluşturmuştur. A ve B Liseleri, kura yöntemiyle randomize edilerek deney ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Deney grubundaki öğretmenlere araştırmacı tarafından HPV konusunda hazırlanan sağlık eğitimi verilmiş, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Veriler, 'Demografik ve Tanıtıcı Bilgi Formu' ve 'HPV Bilgi Ölçeği' ile toplanmış; analizler Ki-kare testi, bağımlı ve bağımsız gruplar için t testi kullanılarak yapılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan öğretmenlerin medyan yaşı 38 olarak belirlenmiştir; katılımcıların %45,7'si erkek, %54,3'ü ise kadın olarak deney grubunda yer alırken, kontrol grubunda %34,3'ü erkek ve %65,7'si kadın olarak tespit edilmiştir. Deney grubunda, genel HPV bilgisi, HPV tarama testi bilgisi, HPV aşı bilgisi ve mevcut HPV aşı programı bilgisi açısından kontrol grubuna göre daha yüksek bilgi artışı gözlemlenmiştir (p<0,05). Toplam HPV bilgi düzeyi bakımından, deney grubunun ön test ile son test arasındaki medyan fark skoru 11 (6,5-14,75), kontrol grubunun ise 1 (0-3,5) olarak bulunmuştur. Deney grubundaki katılımcıların demografik özellikleri ile HPV bilgi ölçeği puan ortalamaları karşılaştırıldığında, kadın katılımcıların HPV tarama testi bilgisi açısından erkeklere göre daha fazla iyileşmiş olup, kadınlarda medyan fark skoru 3 (2-4) puan olarak belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca, deney grubunda ailede kanser öyküsü olmayan katılımcılarda, genel HPV bilgisi açısından medyan fark skoru 6 (1-11) ve HPV aşı bilgisi açısından medyan fark skoru 2 (0-4) puan olduğu tespit edilmiş olup ailede kanser öyküsü bulunan katılımcılara göre daha yüksek bilgi artışı göstermiştir (p<0,05). Sonuç: Öğretmenlere verilen HPV eğitimi, HPV bilgisi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış sağlamıştır. Ancak, bu eğitimlerin öğretmenlerin HPV aşısını önerme niyetlerine etkisi olmadığı gözlemlenmiştir. HPV aşısına yönelik planlanacak proje ve çalışmalarda öğretmenlerin etkin rolleri açısından yer almalarının önemli olacağı düşünülmektedir.