Achillea maritima (L.) ehrend. ve Y.P.GUO (asteraceae) bitkisinden elde edilen ekstraktların antioksidan, sitotoksik ve antimikrobiyal aktivitelerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FARMAKOGNOZİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELÇUK BİLGİ
Danışman: Ahmet BEYATLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı Achillea maritima (L.) Ehrend. ve Y.P. Guo bitkisinden elde edilen ekstrakt fraksiyonlarının (etanol, hekzan, kloroform, etil asetat, butanol, su fazı) biyolojik aktivitelerini (antioksidan, antimikrobiyal, sitotoksik) incelemek ve içerdiği bileşikleri HPLC-DAD cihazı ile analiz etmektir. Gereç ve Yöntem: Ekstraktların antioksidan aktiviteleri DPPH, ABTS ve FRAP yöntemleri kullanılarak tayin edilmiştir. Antimikrobiyal aktiviteleri broth dilüsyon yöntemini kullanılarak MİK değerleri tespit edilmiştir. Sitotoksik aktivite MTT, toksik aktivite Brine shrimp yöntemiyle analiz edilmiştir. Ekstraktların içerdiği fenolik bileşikler HPLC-DAD cihazı ile kromatografik olarak tayin edilmiştir. Bulgular: A. maritima bitkisinin antioksidan aktivite sonuçları (604,15±11,57 mg troloks eş değeri/g ekstrakt DPPH yöntemi, 347,65±8,98 mg troloks eş değeri/g ekstrakt ABTS yöntemi, 486,31±9,99 mg troloks eş değeri/g ekstrakt FRAP yöntemi) en fazla etil asetat ekstraktında bulunmuştur. Ayrıca fenolik madde tayininde de ferulik asit majör fenolik madde (47,97±0,07 mg/g ekstrakt) olarak belirlenmiştir. Etanol ve kloroform fazları bakteri ve mayaya karşı 2500 µg/mL, hekzan fazı ise S. aureus, E. fecalis ve P. aeruginosa'ya karşı sırasıyla 19, 39, 156 µg/mL MİK değerleri göstermiştir. Etil asetat fazı ise her bakteriye özgü etkili bulunmuştur. Butanol fazı Gram negatif çomak bakterilere karşı (MİK 625 µg/mL ve 39 µg/mL) Gram pozitiflere göre (MİK 1250 µg/mL) daha etkili bulunmuştur. Su fazı ise tüm suşlara karşı stabil bir MİK (625 µg/mL) değerine sahip olmuştur. MTT testinde ekstraktların K562 ve Saos hücre hatlarında farklı seviyede sitotoksisite gösterdiği (240-820 µg/mL), ekstraktların çoğu NIH-3T3 hücresi üzerinde toksik olmadığı görülmüştür. A. maritima bitkisinin sitotoksik açıdan en fazla hücre canlılığı etil asetat, butanol ve su fazı ekstraktlarında bulunmuştur. Sonuç: A. maritima bitkisinin farklı çözücü ekstraktlarının antioksidan aktivite sonuçlarında etil asetat ekstraktı en yüksek bulunmuştur. Fenolik madde içeriği de değerli olan bir bitkidir. Ayrıca, kullanılan ekstraktların farklı fazları seçilen mikroorganizma ve hücre hatlarına karşı etkili olmuştur. Bulunan sonuçla gelecekte A. maritima yapılacak diğer çalışmalara yol gösterici olacaktır.