Ektopik gebelikte tek doz metotreksat tedavisinin başarısını öngörmede tedavi öncesi β-HCG düzeyi ve 24 saat içerisindeki β-HCG değişiminin önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UYGAR TANYERİ
Danışman: İbrahim UYAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Ektopik gebelikte tek doz metotreksat tedavisinin başarısını öngörmede, tedavi öncesi 24 saatteki β-hCG değişiminin retrospektif olarak değerlendirilip, çalışmamızdan elde edilecek veriler ile erken dönemde kullanılabilecek başarı belirteçlerini saptamak, bu belirteçler ile maternal morbidite ve mortalitenin azalmasına katkıda bulunmak, bununla beraber hastaların tedavi uyumlarını arttırıp, tedavi ve yatış maliyetlerini olabildiğince azaltmakır. Materyal – Metod Kliniğimize Ocak 2018 - Aralık 2019 arasında, ektopik gebelik endikasyonuyla tek doz metotreksat tedavisi uygulanan hastaların dosyaları ve kayıtları retrospektif olarak incelendi. Toplam 100 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan 100 hasta 2 gruba ayrıldı. 1.Grup MTX tedavi başarısız grup (n=50) ve 2.grup MTX tedavi başarılı grup (n=50) olarak belirlendi. Klinik, laboratuvar parametreleri ve komplikasyonlar değerlendirildi. Bulgular Kriterlerimize uyan toplam 100 hastanın verileri analiz edilmiştir. Buna göre hastaların tedavi öncesi β-hCG değeri açısından, tedavi başarısız grupta başlangıç β-hCG değerleri daha yüksekti ve sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0,001). 0-4 günler arası β-hCG değişiminde, tedavi başarısız grupta ortalama β-hCG değeri yükselme eğiliminde iken tedavinin başarılı olduğu grupta düşme eğilimindeydi ve sonuçlar anlamlı idi (p = 0,004). Gruplar arası endometrial kalınlıklar benzerdi (p = 0,646). Ektopik gebelik lokalizasyonu açısından her iki grup arası anlamlı farklılık izlenmedi (p = 0,796). Tedavi öncesi ilk 24 saatlik β-hCG değişimi yüzdesinde, tedavi başarısız grupta daha yüksek izlense de sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı değildi (p = 0,347). Çalışmamızda hastaların tedavi öncesi NLR ve PLR oranlarının tedavi başarısını öngörmede değeri saptanmadı (sırasıyla p = 0,915 ve p = 0,968). Yine tedavi öncesi nötrofil, lenfosit ve platelet değerlerinin tedavi başarısını öngörmede istatistiksel olarak anlamlı değişimi izlenmedi (sırasıyla p = 0,705; p = 0,926 ve p = 0,873). Tartışma Ektopik gebelik maternal morbidite ve mortaliteye sebep olan ciddi obstetrik bir komplikasyondur. Bu nedenle erken tanı ve tedavi önemlidir. Özellikle tek doz MTX tedavisi ektopik gebeliğin tedavisinde etkili ve güvenli bir seçenektir. Çalışmada tedavi başlangıcıdan 24 saat önceki β-hCG değeri ile tedavi başlangıcındaki β-hCG değişimi incelenmiş ve tek doz MTX tedavsinde başarıyı ön görme açısından gruplar arası fark saptanmamıştır. Tek doz MTX tedavisinde başarıyı öngörme NLR-PLR ve hemogram parametreleri açısından gruplar arası fark saptanmamıştır. 0-4 günler arası β-hCG değişiminde tedavi başarısız grupta ortalama β-hCG değeri yükselme eğiliminde iken tedavinin başarılı olduğu grupta düşme eğilimindeydi ve sonuçlar anlamlı idi. Sonuç Tek doz MTX tedavsinde başarıyı öngörme açısından 24 saatlik β-hCG değişimi ve NLR-PLR hemogram parametreleri açısından tedavinin başarısız olduğu ve tedavinin başarılı olduğu gruplar arasında fark saptanmamıştır. Daha geniş vaka sayılı prospektif ve randomize kontrollü çalışmalarla bu sonuçların doğrulanmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Ektopik gebelik, metotreksat, tedavi, tedavi başarısı, insan koryonik gonadotropini