Mesane disfonksiyonu tanılı çocuklarda mesane duvar kalınlığı ve rezidü idrarın tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarında prediktif değeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERHAT ALTUN
Danışman: Nida DİNÇEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Mesane disfonksiyonu, çocukluk çağında tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları (TİYE) açısından önemli bir risk faktörüdür. Bu çalışmada; Mesane disfonksiyonu tanılı çocuklarda mesane duvar kalınlığı (MDK) ve post-void rezidüel idrar (PVR) miktarının tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarını öngörmedeki prediktif değerini belirlemek; bu parametrelerin bağımsız risk faktörleri olup olmadığını araştırmaktır. Çalışmamızda elde edilen bulguların çocukluk çağı mesane disfonksiyonlarında klinik kullanım potansiyelini değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, retrospektif çalışma; Aralık 2019 – Şubat 2025 tarihleri arasında İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde mesane disfonksiyonu tanısı almış ve gerekli üroflovmetri, ultrasonografi ile laboratuvar verilerine ulaşılabilen toplam 83 çocuk hasta ile gerçekleştirilmiştir. Hastalar, TİYE geçiren ve TİYE geçirmeyen gruplar olarak ikiye ayrılmıştır. Hastaların demografik, klinik, üroflovmetri ve görüntüleme verileri karşılaştırılmıştır. Parametrelerin TİYE üzerindeki etkisi Ki-kare testi, Mann-Whitney U ve t-testi ile analiz edilmiştir. Biyobelirteçlerin tanısal performansı ROC analiziyle, en uygun kesim noktası ise Youden indeksi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 83 çocuğun %63,9'u kız, %36,1'i erkekti. Katılımcıların %50,6'sında tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu saptandı. Cinsiyetle tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu arasında anlamlı ilişki bulundu; kızlarda TİYE oranı erkeklere kıyasla belirgin şekilde yüksekti. MDK artışı, TİYE ile anlamlı şekilde ilişkili bulunmuş ve 3 mm eşik değeri, %72,4 duyarlılık ve %90,2 özgüllük ile en iyi ayırıcı sınır olarak belirlenmiştir. PVR volümünde artış TİYE ile ilişkili bulunmuş ancak PVR yüzdesi istatistiksel anlam göstermemiştir. Ölçülen mesane kapasitesi ile enfeksiyon riski arasında anlamlı ilişki bulunmazken, yaşa göre mesane kapasitesi oranı TİYE ile sınırlı düzeyde anlamlı saptanmıştır. Spearman korelasyon analizlerinde MDK ile hem PVR volüm hem de PVR yüzdesi arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Lojistik regresyon analizinde yalnızca MDK, mesane disfonksiyonlu hastalarda TİYE için prediktif faktör olarak saptanmış ve patolojik MDK'ya sahip çocukların enfeksiyon geçirme riski 42 kat daha fazla bulunmuştur. PVR volümü ve yüzdesi modellerde anlamlı katkı sağlamamıştır. Sonuç: MDK, mesane disfonksiyonu tanısı almış çocuklarda TİYE riskini öngörmede güçlü ve güvenilir bir prediktif değer olarak bulunmuştur. MDK'nın noninvaziv değerlendirme yöntemleriyle erken dönemde saptanabilir olması bu parametreyi mesane disfonksiyonlu hastalarda TİYE öngörüsü açısından önemli kılmaktadır. PVR volümünün destekleyici tanısal değeri olmakla birlikte, PVR yüzdesinin tek başına prognostik gücü sınırlı bulunmuştur. Bulguların genellenebilirliği için ileriye dönük, geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Mesane Disfonksiyonu, Mesane Duvar Kalınlığı, Post-void Rezidüel İdrar, Tekrarlayan İdrar Yolu Enfeksiyonu, Fonksiyonel Mesane Kapasitesi.