Polikistik over sendromlu adolesanlarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve PKOS fenotipi ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESMA AKBOĞA
Danışman: Ahmet UÇAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Polikistik over sendromu, kadınları hem fiziksel hem de psikolojik olarak etkileyen yaygın bir endokrin bozukluktur. Polikistik over sendromlu adolesanlarda obezite, hirşutizm, metabolik sendrom, menstruasyonel düzensizlik gibi sorunlar nedeniyle yaşam kalitesi olumsuz etkilenmektedir. Çalışmamızın birincil amacı PKOS'un yaşam kalitesi üzerindeki etkisini belirlemektir. İkincil amacımız ise yaşam kalitesindeki bu etkilenmenin PKOS fenotipi ile olası ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 13-18 yaşları arasında 50 PKOS'lu, 50 obez ve 50 sağlıklı akran alındı. Antropometrik ölçümler, kan basıncı ölçümü, hirşutizm skorlaması değerlendirilmesinde standart yöntemleri kullandık. Her üç gruptaki adolesanların yaşam kalitesini, Pediatrik Yaşam Kalitesi Ölçeği Envanteri (PedsQL) ölçeği ile değerlendirdik. Yaşam kalitesinin, klinik ve biyokimyasal değişkenler ile ilişkilerini inceledik. İstatistiksel anlamlılık için p ≤ 0,05 değerini kabul ettik. Bulgular: Polikistik over sendromlu ve obez adolesanların yaşam kalitesi puanları, tüm alt alanlarda sağlıklı kontrol grubuna göre daha düşüktü (p<0.001). Polikistik over sendromlu adolesanların yaşam kalitesi puanları demografik ve klinik verilerle ilişkilendirildiğinde akantozis nigrikans varlığı, fiziksel sağlık toplam puanı (FSTP) ile anlamlı derecede düşük bulundu (p=0,021). Polikistik over sendromlu adolesanlarda ölçek toplam puanı (ÖTP) ile vücut kitle indeksi standart sapma (VKİ SD), bel çevresi, sistolik kan basıncı ve serbest testosteron ile negatif yönlü zayıf bir anlamlı ilişki olduğu bulunur iken, kortizol ve 11-deoksikortizol ile pozitif yönlü zayıf bir anlamlı ilişki saptandı (sırasıyla r=0,380, p=0,006, r=-0,390, p=0,011, r=-0,290,p=0,330, p=0,042, r=0,380, p=0,036). Polikistik over sendromlu adolesanların regresyon analizinde yalnızca serbest testosteron düzeyini ÖTP için anlamlı bir değişken olarak tespit ettik. (β = -3.4, %95 GA [-5,2/-1,6], p<0,001). Sonuç: Polikistik over sendromlu adolesanlar sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldığında daha düşük yaşam kalitesi puanlarına sahip idi. Ancak obez adolesanlarda, yaşam kalitesi puanlarının PKOS'lu adolesanlara göre daha düşük olduğunu saptadık. Polikistik over sendromlu adolesanlarda yalnızca serbest testosteron düzeyini, ÖTP için anlamlı bir değişken olarak bulduk. Bu bulguların doğrulanması ve nedensel ilişkilerin ortaya konulabilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Polikistik Over Sendromu, Adolesan, Yaşam Kalitesi