Biyolojik ajan kullanımının serum anti-hbs düzeyleri üzerine olan etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAMER ACAT
Danışman: Abdulbaki KUMBASAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Biyolojik ajanlar tümör nekrozis alfa (TNF-α), interlökin-1 (IL-1), interlökin-6 (IL-6) gibi sitokinleri inhibe ederek etki eden ve son yıllarda klinikte kullanımı giderek artan ilaç grubudur. İmmünsupresif etkileri nedeniyle hepatit B virüs reaktivasyonuna (HBVr) neden olabilir. Hepatit B yüzey antikoru (Anti-HBs) HBV enfeksiyonuna karşı koruyuculuk sağlar. Amacımız biyolojik ajan kullanımının hepatit B yüzey antijeni (HBsAg) negatif hastalarda Anti-HBs düzeyleri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini 2018-2021 yılları arasında Gastroenteroloji ve Romatoloji polikliniğine başvuran ve çeşitli hastalıklar nedeniyle en az 6 ay boyunca biyolojik ajan kullanan 34 HBsAg negatif ve Anti-HBs pozitif hasta oluşturuyor. Kontrol grubu ise benzer yaş ve cinsiyete sahip 34 Anti-HBs pozitif sağlıklı yetişkinden oluşmaktadır. Hasta grubunda tedavi öncesi ve tedaviden en az 6 ay sonra bakılan Anti-HBs, karaciğer fonksiyon testleri, böbrek fonksiyon testleri ve inflamasyon belirteçleri kaydedildi ve karşılaştırıldı. Kontrol grubunda ise sadece Anti-HBs değerleri çalışmaya dâhil edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan gönüllülerin 43'ü erkek 25'i kadın olup, gönüllülerin ortalama yaşı 36,83±12,08 olarak saptandı. Biyolojik ajanları kullanan hasta sayıları adalimumab için 12 hasta, etanercept için 7 hasta, golilumab için 5 hasta, tosilizumab için 5 hasta, sertolizumab için 3 hasta, infliximab için ise 2 hasta olarak hesaplandı. Bu ilaçların ortalama kullanım süresinin minimum 6 ay ve maksimum 29 ay olduğu; ortalama ise 9.47±6,14 ay olduğu hesaplandı. Hasta grubunda Anti-HBc IgG 11 hastada pozitif, 23 hastada negatif saptandı. Biyolojik ajan kullanımı ile Anti-HBs düzeyinde anlamlı bir düşüş olmadığı saptanmış olup; karaciğer fonksiyon testlerinde artış olmadı. Hiçbir hastada biyoloji ajan kullanımı ile beraber HBVr gelişmedi. İnflamasyon belirteci olan C-reaktif protein düzeyinde anlamlı düşüş saptandı (p=0,008). Sonuçlar: Yaptığımız çalışmada biyolojik ajan kullanımı ile Anti-HBs düzeyinde düşüş olmasa da bu konuda yeterince veri olmadığından daha büyük hasta grupları ile beraber daha fazla çalışmaya ihtiyaç duymaktadır. Biyolojik ajan kullanan hasta gruplarında serum Anti-HBs düzeylerinin yakın bir şekilde takip edilmesi ve Anti-HBs düzeyi koruyuculuk düzeyin altına düştüğünde tedavi revizyonları ve yeniden aşılama için hastaların değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Hepatit B yüzey antikoru, Biyolojik ajan, Anti-TNF, İnterlökin-6, Otoimmün hastalık