Sıçanlarda oluşturulan faringokutanöz fistül modelinde lokal insülin enjeksiyonunun yara iyileşmesi üzerindeki etkinliğinin incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ-BOYUN CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESLEM YILDIZ

Danışman: Sema ZER TOROS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Faringokutanöz fistül (FKF), total larenjektomi sonrası görülen, hastanede yatış süresini uzatıp, tıbbi maliyetleri arttıran en önemli komplikasyonlardan biridir. FKF; hastaların postoperatif yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği gibi, rehabilitasyonu geciktirebilir, adjuvan tedaviyi erteleyebilir ve tedavi edilmezse derin boyun enfeksiyonu, karotis rüptürü gibi hayatı tehdit eden sonuçlara yol açabilir. Bu çalışmada, deneysel olarak oluşturulan sıçan FKF modelinde lokal insülin enjeksiyonunun fistül yara iyileşmesi üzerindeki etkilerinin histopatolojik ve makroskopik olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 200-300 gram ağırlığında 30 adet Sprague Dawley cinsi dişi sıçan dahil edilmiştir. Tüm deneklerde standart FKF modeli oluşturmak amacıyla faringotomi yapılarak primer kapatma uygulandı. Hayvanlar rastgele kontrol (n=15) ve insülin (n=15) gruplarına ayrıldı. İnsülin grubuna, yara bölgesi dört eşit kadrana ayrılarak her kadrana eşit miktarda olmak üzere, günde bir kez, 7 gün boyunca 1 U/kg insan rekombinant insülin (1U/mL) subdermal olarak uygulandı. Kontrol grubuna aynı yöntemle 1 mL/kg serum fizyolojik enjekte edildi. Postoperatif 7. gün sonunda tüm denekler (n=28) sakrifiye edilip, fistül bölgesi makroskopik ve histopatolojik olarak değerlendirildi. Makroskopik incelemede sakrifiye edilen hayvanların boyun bölgesi, yara yerinde açıklık, tükürük ve gıda artığı birikimi değerlendirilerek fistül varlığı açısından skorlandı. Histopatolojik incelemede inflamatuar hücre infiltrasyonu, fibroblast aktivitesi, neovaskülarizasyon ve kolajen birikimi parametreleri puanlanarak gruplar arasındaki farklılıklar değerlendirildi. Bulgular: Makroskopik değerlendirmede 7. günün sonunda faringokutanöz fistül persistansı, kontrol grubunda insülin grubundaki sıçanlara göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0,001; p 0,05). Sonuç: Lokal insülin uygulaması, dokuda inflamatuar yanıtı azaltıp fibroblast aktivitesini arttırarak yara iyileşmesini ve FKF'nin kapanmasını anlamlı şekilde hızlandırmıştır. Bu bulgular, insülinin faringokutanöz fistül tedavisinde yardımcı bir ajan olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Düşük maliyeti, kolay ulaşılabilirliği ve FDA (Food and Drug Administration) onaylı güvenilirlik profili göz önünde bulundurulduğunda, insülin klinik uygulamalarda lokal kullanım için umut verici bir adaydır. Anahtar Kelimeler: faringokutanöz fistül; insülin; lokal uygulama; yara iyileşmesi