Adölesan polikistik over sendromu olgularında serum nesfatin-1 düzeyinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HACER KAPLAN
Danışman: Kadriye ERDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Adölesan Polikistik Over Sendromu Olgularında Serum Nesfatin-1 Düzeyinin Araştırılması Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS), anovulasyon, hiperandrojenizm, insülin direnci ve infertilite gibi birden çok klinik tabloyla seyreden; çevresel ve genetik etkileşimlerin rol aldığı kronik, heterojen bir endokrin bozukluktur. Bu hastaların ileriki yaşamlarında bozulmuş glikoz toleransı, tip 2 diyabetes mellitus, dislipidemi, kardiyovasküler hastalıklar, hipertansiyon ve nihayetinde metabolik sendrom görülme oranı daha yüksektir. Nesfatin-1 beyindeki beslenme merkezlerindeki nöropeptitlerin modülasyonu yoluyla gıda alımının düzenlenmesinde rol alan nükleobinin-2'de (NUCB2) kodlanan 82 amino asitli bir peptittir. Bu çalışmada aneroksiyojenik bir peptid olan nesfatin-1 biyobelirtecinin adölesan PKOS ile ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Mayıs 2025–Kasım 2025 tarihleri arasında hastanemiz Adölesan Polikliniği'ne başvuran toplam 88 olgu ile prospektif olarak yürütülmüştür. Çalışma grubuna Adölesan Polikliniğ'ine başvuran 44 PKOS'lu hasta, kontrol grubuna ise PKOS olmayan 44 sağlıklı adölesan dahil edildi. Adölesan PKOS tanısı Avrupa İnsan Üreme ve Embriyoloji Derneği/Amerikan Üreme Tıbbı Derneği (ESHRE/ASRM) 2023 kılavuzu kullanılarak Rotterdam kriterleri ile konuldu. Gruplar demografik ve klinik özellikler, laboratuvar parametreleri açısından karşılaştırıldı. Bulgular: Bu çalışmada, Vücut Kitle İndeksi (VKİ), modifiye Ferriman Gallwey Skoru (mFGS) ve laboratuvar parametrelerinde gruplar arasında anlamlı fark izlenmiştir (p<0.05). PKOS olgularında serum nesfatin-1 düzeyleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha düşük saptandı (p<0.001). Tek değişkenli lojistik regresyon analizinde VKİ, nesfatin-1, total testosteron, serbest testosteron, Serbest Androjen İndeksi (FAİ) ve Lüteinize edici Hormon (LH)/Folikül Uyarıcı Hormon (FSH) oranı PKOS varlığı ile anlamlı ilişki göstermiştir (p < 0.05). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde ise yalnızca nesfatin-1 düzeyi bağımsız anlamlı bir değişken olarak kaldı (aOR = 0.992, %95 GA: 0.986–0.999, p = 0.028). viii VKİ'nin olası etkisi kontrol altına alındığında, parsiyel korelasyon analizinde serbest testosteron (r = -0.234, p = 0.029) ve FAİ (r = -0.276, p = 0.010) düzeyleri ile nesfatin-1 arasındaki negatif ilişki anlamlılığını korudu. ROC analizinde nesfatin-1, PKOS ayırıcı tanısında orta düzeyde performans göstermiştir (AUC = 0.723, duyarlılık %70, özgüllük %56). Sonuç: Çalışmamız adölesan PKOS olgularında serum nesfatin-1 düzeylerinin sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük olduğunu ve nesfatin-1'in PKOS ayırıcı tanısında orta düzeyde prediktif etkiye sahip olduğunu gösterdi. Anahtar kelimeler: Polikistik Over Sendromu, Adölesan, Nesfatin-1