Histerektomide preoperatif solunum, yatak içi egzersiz ve mobilizasyon eğitiminin postoperatif ağrı ve mobilizasyon düzeyine etkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜLAY KAVLAK
Danışman: Gülten GÜVENÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Histerektomide Preoperatif Solunum, Yatak İçi Egzersiz ve Mobilizasyon Eğitiminin Postoperatif Ağrı ve Mobilizasyon Düzeyine Etkisinin Belirlenmesi, SBÜ Sağlık Bilimleri, Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Programı, Doktora Tezi, Ankara, 2017 Bu araştırma, histerektomi operasyonu yapılacak kadınlara öz-yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi, preoperatif solunum, yatak içi egzersiz ve mobilizasyon eğitimlerinin postoperatif mobilize olma ve ağrı durumları üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılmış, prospektif, randomize kontrollü bir araştırmadır. Örneklemi, Eylül 2015- Kasım 2016 tarihleri arasında histerektomi ameliyatı olan çalışma grubunda 35, kontrol grubunda 35 kadın oluşturmuştur. Çalışma grubundaki kadınlara ameliyat öncesi solunum, yatak içi egzersizler ve mobilizasyon hakkında bilgi vermek amacıyla eğitim ve danışmanlık verilmiştir. Bu doğrultuda çalışma grubundaki kadınlara solunum, yatak içi egzersizleri ve mobilizasyonun yöntemleri gösterilmiş ve hastalardan yapmaları istenmiştir. Her iki grup, ameliyat günü, postoperative 1. ve 2. gün olmak üzere üç kez değerlendirilmiştir. kontrol grubundaki kadınlar standart bakım almışlardır. Randomizasyon ile belirlenen çalışma ve kontrol grubundaki kadınlar arasında sosyodemografik, obstetrik ve ameliyat türü açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çalışmamızda kontrol grubu hastalarının ameliyat günü ve postoperative 2. gün ağrı düzeyleri ortalaması, çalışma grubu hastalarına göre daha yüksektir. Çalışma ve kontrol grubu hastaları arasında ağrı düzeyi puan ortalamaları bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p 0,05). Çalışmamızda kontrol ve çalışma grubundaki kadınlar arasında ameliyat günü, postoperatif 1. ve 2. gün solunum egzersizi ortalamaları bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Buna göre çalışma grubundaki kadınlar kontrol grubundaki kadınlara göre postoperatif dönemde daha fazla solunum egzersizi yapmışlardır. Buna karşılık yatak içi egzersiz sayıları karşılaştırıldığında yanlızca ameliyat günü yapılan egzersiz sayılarında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Çalışmamızın bir diğer sonucu da kadınların ağrı düzeyi ile hasta ve gözlemci mobilizasyon değerlendirmeleri arasında %95 güven aralığında anlamlı derecede pozitif yönlü bir ilişki bulunmasıdır (p<0,05) . Buna göre kadınların ağrı düzeyleri yükseldikçe, mobilizasyon durumlarının güçleştiği belirlenmiştir. Kadınların rutin dışında ağrı kesici alma durumuna bakıldığında, ameliyat günü ve postoperatif 1. gün kontrol grubundaki kadınların çalışma grubundaki kadınlara göre daha fazla ağrı kesiciye ihtiyaç duydukları belirlenmiş ve istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Çalışmamızda ameliyat günü kontrol grubundaki kadınların yanlızca hasta ve gözlemci hareketlilik değerlendirmeleri arasında anlamlı bir ilişki belirlenirken, çalışma grubundaki kadınlarda ağrı düzeyleri, hasta ve gözlemci hareketlilik puan ortalamaları, solunum ve yatak içi egzesiz sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Buna göre ameliyat günü çalışma grubundaki kadınlarda ağrı düzeyleri azalırken, mobilizasyon durumlarının iyileştiği ve solunum ve yatak içi egzersiz sayılarının arttığı belirlenmiştir. Histerektomi ameliyatı olan kadınlara verilen preoperatif eğitim, kadınların postoperatif dönemde daha az ağrı yaşamasına, iyileşme sürecine daha fazla dahil olmasına ve kısa sürede iyileşmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Histerektomi, Eğitim, Egzersiz, Mobilizasyon,