Psikotik bozukluğu olan hastalara bakım veren kişilerde ruh sağlığı okuryazarlığının hastaların işlevselliği ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRULLAH DEMİREL
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı psikotik bozukluğu olan hastalara bakım veren kişilerde ruh sağlığı okuryazarlığının hastaların işlevselliği ile ilişkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01.12.2023-31.05.2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği ve Yıldırım Toplum Ruh Sağlığı'na poliklinikten başvuran ve ayaktan takip edilen Hastalara bakım verenlerle yüz yüze yapılmıştır. Çalışmaya 174 bakım veren katılmıştır, bakım verenlere RSOY Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamız sonucunda bakım verenlerin eğitim durumu (p<0,001) ve gelir seviyesi yükseldikçe (p=0,005) bakım verilen hastanın işlevselliğinin anlamlı seviyede arttığı tespit edildi. Bakım verilen hastanın tanısı şizofren olanlarda şizoaffektif ve bipolar tanı olan hasta gruba göre işlevsellik daha düşük saptandı. Uzun süre kent yaşamı sürdüren bakım verenlerin hastalarının işlevselliği kırsal yaşam sürdüren katılımcıların hastalarının işlevselliğine göre yüksek (p=0,014) bulundu. Çalışmamıza katılan erkeklerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi kadın katılımcılara göre yüksek (p=0,007) saptandı. Kentte yaşayan katılımcıların ruh sağlığı okuryazarlık düzeyi kırsalda yaşayan katılımcılara göre anlamlı seviyede yüksek (p=0,008) bulundu. Katılımcıların yaş değerleri ile ruh sağlığı okuryazarlığı (p<0,001), değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu bulundu. Çalışmamıza katılan bakım verenlerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi arttıkça bakım verilen hastanın işlevselliğinin anlamlı seviyede arttığı (p<0,001) sonucuna ulaşıldı. Sonuç: Araştırmamız bakım verenlerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyinin psikoz hastalarının işlevselliği üzerine etkisinin değerlendirildiği ilk çalışma olması açısından değerlidir. Bakım verenlerin RSOY düzeyi arttıkça, ruh sağlığı hastalıklarını daha iyi tanımaları, hastalarının ihtiyaçlarını anlamaları ve etkin tedaviye olan yaklaşımları psikoz hastalarının işlevselliğini arttırmış olabilir. Psikoz hastalarını hayat kalitesini arttırmak ve bakım verenlerin yükünü azaltmak için sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi önerilebilir. Anahtar kelimeler: Ruh Sağlığı Okuryazarlığı, İşlevsellik, Psikoz