Çölyak hastalarının hayat kalitesi ve depresyon sıklığı açısından sağlıklı bireylerle karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM ÜNALÇIN
Danışman: Süleyman ERSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çölyak hastalığı, ince bağırsakları tutan genetik, immünolojik ve çevresel nedenlerden oluşan kronik bir hastalıktır. Çölyak hastalığının tedavisi hayat boyu glütensiz diyettir. Bu diyet uygulaması ciddi hayat tarzı değişikliklerine neden olur. Bu çalışmanın amacı çölyak hastalarının yaşam kalitelerini ve depresyona olan yatkınlıklarını değerlendirmek ve sağlıklı kişilerle çölyak hastalarının aralarında anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma İstanbul ili Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Bölümüne Mayıs 2023-Ağustos 2023 tarihleri arasında başvuran 81 Çölyak hastalığı tanısı konmuş 18-65 yaş arası hastalar ve aynı hastanede yer alan Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 18-65 yaş arası 79 sağlıklı bireylerde yapılmış vaka-kontrol çalışmasıdır. Katılımcılara Çölyak Hastalığı Anketi (CDQ), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQOL-Bref) ve Beck Depresyon Envanteri uygulandı. Bulgular: Çalışma %73,8'i (n=118) kadın, %26,3'ü (n=42) erkek toplam 160 olguyla yapılmıştır. Çalışmaya katılan çölyak grubu ile kontrol grubu arasında yaş ve cinsiyet oranları benzerdir. Çölyak grubuna bakıldığında erkek cinsiyet olmak, eğitim durumunun lisans ve lisansüstü olması, genç yaş yaşam kalitesi ölçek boyutları puanlarını yükseltmektedir. Eğitim durumu ilköğretim olan Çölyak hastalarının Beck Depresyon Ölçeği puanları diğerlerine göre daha yüksek saptanmıştır. Çölyak hastalarının Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği (WHOQOL) genel sağlık alt boyutu puanına bakıldığında kontrol grubuna kıyasla anlamlı ölçüde düşük saptanmıştır. (p=0,004) Her iki grup arasında benzer bir farklılık WHOQOL-BREF'e ait diğer alt boyutlar ve Beck Depresyon Ölçeği puanlarında saptanmamıştır. Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarına göre çölyak hastalarının kronik sağlık sorunları yaşadıkları ve bu sebepten ötürü yaşam kalitelerinin etkilendiği aşikardır. Genel anlamda hayat kalitesi puanları açısından her iki grup arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Ancak, sağlıklı grupla karşılaştırıldıklarında özellikle WHOQOL- Bref sağlık alt parametresinde anlamlı bir fark izlenmektedir. Yaşam kalitesine etki eden birçok faktör olması sebebiyle daha geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Çölyak Hastalığı, Depresyon, Yaşam Kalitesi