Sefalometrik ve panoramik grafiler ile farklı yaş tayini metotları kullanılarak elde edilen tahmini yaşların, kronolojik yaşla karşılaştırılması
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ (ANKARA), KLİNİK BİLİMLER BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADRİYE SENEM SOYDAŞ
Danışman: Savaş ÖZARSLANTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ Yaş tayini adli tıp, antropoloji, hukuk ve tıp gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Diş hekimliğinde özellikle ortodonti alanında büyüme ve gelişim evresini belirleme ve tedavi planlamasında yaş tayini önemlidir. Bu işlem histolojik, biyokimyasal veya radyolojik yöntemlerle yapılabilir. Radyolojik yöntemler invaziv olmamaları ve kolay uygulanabilirlikleri nedeniyle daha sık tercih edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, farklı yaş tahmini yöntemleri ile elde edilen değerlerin kronolojik yaş ile karşılaştırılmasıdır. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışmada, SBÜ Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi'ne ortodontik amaçla başvurmuş ve sefalometrik ile panoramik grafileri alınmış 87 kadın ve 59 erkek olmak üzere toplam 146 birey değerlendirilmiştir. Sefalometrik radyografilerde Hassel ve Farman'ın tanımladığı CVMI yöntemiyle bireyler gelişim evrelerine ayrılarak yaş tahmini yapılmıştır. Aynı görüntülerde C4 vertebranın anterior ve posterior yükseklikleri oranlanarak Va/Vb değeri elde edilmiştir. Panoramik radyografilerde, Benindra'nın tanımladığı yöntemle mandibular birinci premolar dişteki pulp-kron oranından TCI değeri hesaplanmıştır. Elde edilen tüm veriler kronolojik yaşla karşılaştırılarak doğrusal regresyon analizleri yapılmış, cinsiyete göre ayrı modeller de oluşturulmuştur. Ki-kare, t-testi, Pearson korelasyon ve ICC analizleri ile istatistiksel değerlendirmeler yapılmıştır. BULGULAR CVMI ile yaş arasında kadınlarda r = 0,902 (R² = 0,81), erkeklerde r = 0,816 (R² = 0,67) düzeyinde güçlü pozitif korelasyon bulunmuştur. Vba ile yaş arasında da anlamlı ilişkiler gözlenmiş; kadınlarda r = 0,784 (R² = 0,61), erkeklerde r = 0,659 (R² = 0,43) değerleri elde edilmiştir. TCI ile yaş arasında tüm gruplarda güçlü negatif korelasyon saptanmış (erkeklerde r = -0,871, kadınlarda r = -0,831). Regresyon analizlerine göre CVMI yöntemi RMSE = 1,18 yıl ile en düşük hata payına sahipken, Vba oranı RMSE = 1,58 yıl ve TCI yöntemi RMSE = 1,26 yıl hata ile tahmin yapmıştır. Cinsiyet ayrımı yapılan modeller genel modele kıyasla daha yüksek açıklayıcılık sunmuş; özellikle kadın modellerinde uyum katsayısı (ICC) 0,926'ya kadar ulaşmıştır. Ayrıca, cinsiyet değişkeni tüm yöntemler açısından anlamlı bulunmuş; literatürde bildirilen kadınların gelişim sürecinin erkeklere kıyasla daha erken başladığı ve daha erken tamamlandığı sonucunu destekleyen veriler elde edilmiştir. SONUÇLAR CVMI, Vba oranı ve TCI yöntemleri yaş tahmininde istatistiksel olarak anlamlı ve güvenilir sonuçlar sunmuştur. En düşük hata payı CVMI yönteminde gözlenmiş, cinsiyet ayrımı yapılan modeller genel doğruluğu artırmıştır. Özellikle kadın bireylerde model açıklayıcılığı daha yüksek bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Yaş tayini, Servikal vertebra, Sefalometrik grafi, Panoramik grafi, Tooth Coronal Index (TCI)