Sıçanlarda aşil tendon iyileşmesinde sambucus dozlarının etkinliği(deneysel hayvan modeli)
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEHLÜL DÖNMEZ
Danışman: Altuğ DURAMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sıçan tendon rüptür modelinde primer onarım sonrası, farklı dozlarda uygulanan Sambucus Nigra'nın tendon iyileşmesi üzerindeki histolojik, biyokimyasal ve biyomekanik etkilerinin incelenmesi. Gereç-Yöntem: Bu çalışmada, 48 adet erişkin Wistar Albino cinsi sıçan (300-450 gr.) kullanılmış ve her biri 12'şer hayvandan oluşan dört gruba ayrılmıştır. Gruplar; kontrol (I), Sam 100 (II), Sam 300 (III) ve Sam 600 (IV) olarak belirlenmiştir. Deney sürecinde tüm sıçanlara genel anestezi uygulanmış ve aşil tendonları osteotendinöz bileşke seviyesinden kesilmiştir. Kontrol grubunda, aşilotomi işlemi gerçekleştirilmiş ve tendon primer onarıma tabi tutulmuştur. Sam 100 grubunda ise aşilotomi ve primer onarım yapılmış ve haftalık 100 mg/kg dozunda sambucus nigra intraperitoneal (i.p.) haftalık olarak uygulanmıştır. Sam 300 grubundaki sıçanlara aynı cerrahi prosedürler uygulanmış, ancak sambucus nigra dozu 300 mg/kg olarak verilmiştir. Sam 600 grubunda da benzer şekilde aşilotomi ve primer onarım gerçekleştirilmiş, ardından 600 mg/kg/gün sambucus nigra i.p. uygulanmıştır. Deneklerden her 3, 7 ve 14. günlerde 1 cc venöz kan örneği alınarak total antioksidan seviyesi (TAS) ölçümü yapılmıştır. Çalışmanın 21. gününde her gruptan dörder adet sıçan histolojik inceleme için sakrifiye edilmiştir. Çalışmanın 42. gününde her grupta kalan 8 sıçanın yarısı biyomekanik analiz için, diğer yarısı ise histolojik değerlendirme için kullanılmıştır. Bulgular: Histolojik değerlendirmelerde 42. gün Sambucus 600 grubunda enflamasyon skorları en düşük bulunmuş, tenosit ve damar skoru yönünden kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). Vaskülarizasyon ve kollajen parametrelerinde dozla ilişkili değişimler gözlenmiştir. Biyokimyasal değerlendirmelerde 3. gün Sambucus 100 grubunun TAS değeri 300 ve 600 mg/kg gruplarına göre anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). 14. gün verilerinde ise 600 mg/kg grubunun kontrol grubuna göre TAS skorları anlamlı olarak yüksekti. Biyomekanik test sonuçlarına göre Sambucus 600 grubunun maksimum stres değerleri kontrol ve düşük doz gruplara kıyasla anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Elde edilen veriler doğrultusunda, Sambucus nigra uygulamasının bazı dozlarda tendon iyileşmesini desteklediği; enflamasyonun azaltılması, antioksidan etkinliğin artırılması ve biyomekanik dayanıklılığın iyileştirilmesi gibi olumlu etkiler gösterdiği belirlenmiştir. Ancak özellikle yüksek doz uygulamalarda 42. gün histolojik değerlendirmelerde kondroid metaplazi skorlarının artması, tendon yapısının fizyolojik özelliklerinden sapabileceğini düşündürmektedir. Bu durum, Sambucus nigra'nın dozuna bağlı olarak tendon iyileşmesinde istenmeyen hücresel farklılaşmaları da tetikleyebileceğini göstermektedir. Bu nedenle klinik kullanımı öncesi daha fazla deneysel çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Aşil tendon rüptürü, Sambucus nigra, tendon onarımı, antioksidan, histopatoloji, biyomekanik test.