İlk ve ortaöğretim okullarında besin alerjileri ve anafilaksi konusunda öğretmenler ve diğer okul çalışanlarının bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU ÇİL
Danışman: Çiğdem AYDOĞMUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Anafilaksi hızla gelişen ve hayatı tehdit eden genel veya sistemik aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Besin alerjileri çocuklarda anafilaksinin en yaygın nedeni olup genellikle toplumsal alanlarda ortaya çıkmaktadır. Önceki araştırmalar her yıl 10.000 çocuktan birinin anafilaksi atağı geçirdiğini ve yaklaşık %82'sinin okul çağındaki çocuklarda görüldüğünü bildirmiştir. Çocuklarda anafilaksi potansiyeli yüksek olan besin alerjileri okullarda kritik bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışma öğretmenler ve diğer okul çalışanlarının besin alerjileri ve anafilaksi hakkındaki farkındalık ve bilgi düzeyleri, acil müdahale gerektiren durumlardaki tutumları, okullarda müdahale için gerekli ekipman ve ilaçların bulunup bulunmadığı ve hayatı tehdit edici alerjileri olan öğrencilerin yönetimi hususunda mevcut durumu belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Okullar İstanbul ili Küçükçekmece İlçesi'nden rastgele seçilerek toplam 20 adet ilköğretim ve ortaöğretim okulları ile görüşülmüş ve aralarından araştırmaya onam veren 16 okulda toplam 659 okul çalışanına anket formu uygulanmıştır. Bulgular: Anket formu uygulanan okul çalışanlarının %53'ü devlet, %47'si özel kurumlarda görev yapmaktaydı. %77,5'i okullarında alerjisi olan öğrencilerin bulunduğunu ve bunlar içerisinde ilk sırada alerjik astımı (%49,6) olanlar bulunurken ikinci sırayı besin alerjilerinin (%33,8) aldığını belirtti. Katılımcıların %79,2'si besin alerjilerinin ölümcül seyredebileceğini bilmelerine rağmen yalnızca %40,7'si alerjik reaksiyonların belirti ve bulgularını tam olarak biliyordu. Okul çalışanlarının yalnızca %7,4'ü anafilaksi durumunda ilk verilecek ilacın adrenalin olduğunu bilirken sadece %2,6'sı acil durumda müdahale edebileceğini belirtti. Tüm katılımcıların %96,1'i anafilaksi müdahalesine dair eğitim almadıklarını belirtirken devlet kurumlarının %96,8'inde sağlık çalışanı bulunmuyordu. Katılımcıların %61,8'i okullarında müdahale için gerekli ekipmanın bulunmadığını ve %95,6'sı anafilaksi yönetimi için herhangi bir yazılı eylem planının olmadığını bildirdi. Sonuç: Bu çalışma besin alerjileri ve anafilaksi riski altındaki çocukların yönetimi konusunda okul organizasyonlarında kritik boşluklar olduğunu, okul çalışanlarının bu konuda iyi bilgilendirilmediğini ve acil durumlarda müdahale edemeyeceklerini göstermiştir. Bu çalışmadan elde edilen veriler ilgili yetkililere besin alerjileri ve anafilaksi hakkında okul politikalarının mevcut durumunu gözden geçirme ve okul anafilaksi yönergelerini oluşturma girişimi sağlayacaktır. Okullarda alerji ve anafilaksi yönetimi için plan ve politikaların geliştirilmesine, okul çalışanlarının bu reaksiyonları tanıyıp acil durumlarda müdahale edebilecek düzeyde eğitilmelerine acilen ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: adrenalin, anafilaksi, gıda alerjisi, okul.