Diyabetli hastaların diyabetik komplikasyon durumlarının değerlendirilmesi ve hastalıkları hakkında bilinç düzeyleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT ONUR ATLI
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Günümüzde sıklığı giderek artan Tip 2 Diabetes Mellitus (DM) pandemik bir hastalık haline gelmiştir. Diyabet ve diyabetin neden olduğu komplikasyonlar, hastanın hayat kalitesini ileri derecede etkilemesinin yanında ülkelerin ekonomisine de ciddi yük getirmektedir. Bu çalışmada hastaların diyabet komplikasyoları hakkında bilgi düzeyini ölçmeyi ve çeşitli demografik özelliklerle ilişkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, gözlemsel tanımlayıcı olarak yapılan çalışmamıza SBÜ Haseki SUAM Bağcılar Eğitim ASM'mize kayıtlı 407 diyabet hastası arasından Ekim 2018 –Şubat 2019 tarihleri arasında merkezimize başvuran 201 diyabet hastası dâhil edilmiştir. Tarafımızdan hazırlanan anket formu yüz yüze görüşülerek dolduruldu. Kişilerin sosyodemografik özellikleri, diyabetik komplikasyonlar hakkında bilinç düzeylerini ölçen anket uygulanmıştır. Veriler SPSS 15.0 programında tanımlayıcı istatistiksel metotlar ile Mann Whitney U testi ve Ki Kare testleriyle analiz edildi. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalamaları 53,3±9,8 yıl (min: 30, maks: 82) olarak hesaplandı. Diyabetli hastaların %53.7'si kadın, % 46.3'ü erkekti. Öğrenim düzeylerinde komplikasyonların tümü hakkında bilgi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (hepsi için p<0,001). Öğrenim düzeyi yüksek olanların komplikasyonları diyabet hastalığına yakalanmadan önce bilme oranları yüksekti. Diyabet süresi 5 yıldan az olan grup ile diyabet süresi 5-10 yıl olan grubun diyabetik komplikasyonları hastalıklarından önce bilme oranları yüksekti. Diyabetli hastaların hastanedeki poliklinik takip sıklığı azaldıkça diyabetik komplikasyonlar hakkındaki bilgi düzeyi azalıyor. Tüm komplikasyonları öğrenmenin hastalık takip sıklığına ve tedavi uyumuna etkisi değerlendirme puanları ailenin ortalama aylık geliri ile pozitif yöndedir. Diyabetin retinopati, nefropati, nöropati, serebrovasküler hastalıklar, cinsel bozukluk üzerine etkisini öğrenmenin hastalık takip sıklığına ve tedavi uyumuna etkisi değerlendirme puanı yaş ile negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkili saptandı. Tüm diyabetli hastalarda en sık görülen komplikasyanlar; diyabetik nöropati(%34.8), retinopati(%22,4) ve kardiyovasküler hastalıklar(%21,9) olup en az görülen komplikasyon serebrovasküler hastalıklardı (%4.0). Diyabet süresinin 10 yıldan uzun olan ve 65 yaş üstü grupta bu komplikasyonların görülme sıklığı artıyordu. Sonuç: Hastaların diyabetik komplikasyonlar hakkında bilinç düzeyi düşük olup hastalık takip sıklığı ve tedavi uyumu yetersizdir. Bu sebeple diyabet ve komplikasyonlaru hakkında toplumsal farkındalığın ve eğitimin artırılması gerekmektedir. Özellikle öğrenim durumu düşük hastalar, gelir düzeyi düşük hastalar, diyabet süresi 10 yıl üzerinde hastalar ve 65 yaş üstü hasta gruplarının diyabet ve komplikasyon durumları hakkında bilinçlendirilmesi en önemli adımdır. Anahtar Kelimeler: diyabetik komplikasyonlar , tedavi uyumu, bilinç düzeyi