Üst uyluk çevresi ölçümünün SCORE2 kardiyovasküler hastalık risk skorlama sistemi kullanılarak hesaplanan 10 yıllık kardiyovasküler morbidite ve mortalite riski ile olan ı̇lişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ATİLLA AKGÜL
Danışman: Cenk AYPAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üst uyluk çevresi (ÜUÇ) ölçümünün Sistemik Koroner Risk Hesaplaması 2 (Systemic COronary Risk Evaluation 2 (SCORE2)) kardiyovasküler hastalık (KVH) risk skorlama sistemi kullanılarak hesaplanan 10 yıllık kardiyovasküler (KV) morbidite ve mortalite riski ile olan ilişkisini belirleyerek koruyucu hekimlik anlamında aile hekimliği uzmanlarının elini güçlendirebilecek bir aracı aydınlatmayı umuyoruz. Gereç ve yöntem: Çalışma 18 Nisan 2022 tarihli etik kurul onayını takip eden 1 (bir) aylık süre dahilinde Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hasköy Aile Hekimliği semt polikliniklerinde yürütülmüştür. Dahil edilme kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 382 hasta çalışmaya alınmıştır. Katılımcıların sosyodemografik verileri (cinsiyet, yaş, aktif sigara kullanım durumu, ek hastalık öyküsü), antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu (BU), vücut ağırlığı (VA), bel çevresi (BÇ), kalça çevresi (KÇ), vücut kitle indeksi (VKİ), vücut şekil indeksi (VŞİ), bel/kalça oranı (BKO), ve üst uyluk çevresi (ÜUÇ)), sistolik ve diyastolik kan basınçları (SKB, DKB) ve son 6 (altı) ay içerisindeki laboratuvar değerleri (total kolesterol (TK), yüksek dansiteli lipoprotein kolesterol (HDL-K), düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (LDL-K), trigliserid (TG)) belirlenen standartlar doğrultusunda değerlendirilmiştir. Bulgular: SCORE2 skoru risk düzeyi grupları ile vücut ölçümleri arasında: 0,05), 50-69 yaş kadınlarda VŞİ ve BKO arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır (sırasıyla p=0,030 ve p=0,026). <50 yaş erkeklerde ve 50-69 yaş erkeklerde sırasıyla VKİ ve ÜÜÇ arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır (sırasıyla p=0,016 ve p=0,003). Sonuç: Çalışmamızda başta VŞİ olmak üzere, ÜUÇ, BKO ve VKİ gibi antropometrik ölçümler ile KVH mortalite ve morbidite riski arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. ÜUÇ'nin alt vücut yağ ve kas kütlesini ve ona bağlı meydana gelebilecek metabolik ve KV hadiseleri temsil eden erişimi kolay, ucuz ve basit bir antropometrik ölçüm aracı olduğunu düşünmekteyiz. ÜUÇ koruyucu hekimlik pratiğinde tarama yöntemi olarak dikkate alınması halinde halk sağlığına önemli katkılar sağlayabilir. Alt ekstremite kas kütlesini artırıp adipoz doku kütlesini azaltacak modifikasyonlar KV hastalıklar için preventif ve terapötik öneme sahip olabilir. Anahtar kelimeler: Uyluk, antropometri, kardiyovasküler hastalık, morbidite, mortalite, skor, koruyucu hekimlik