2017 yılında S.B.Ü. Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran 50 yaş üstü erkek hastaların anemi etyolojisi ve değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA MÜCAHİT KORKMAZ

Danışman: Seçil ARICA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Giriş: Anemi dünya genelinde yaygın görülen önemli sağlık sorunlarından birisidir. Anemi kadın ve çocuk hastalarda daha sık olup erkek hastalarda daha az sıklıkta görülse de; yetişkin erkekler ve postmenapozal kadınlarda anemi nedeni mutlaka saptanmalıdır. Bu hastalar için anemi malign etyolojiler için çok önemli bir bulgudur. Kolorektal kanserler anemi ile ortaya çıkabilen yetişkin erkekler ve postmenapozal kadınlarda sık görülen malignitelerdir. Ülkemizde erken tanı amacıyla Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Kolorektal Kanser Tarama Programı Ulusal Standartları gereğince tüm erkek ve kadınlar 50 yaşında başlanarak 70 yaşına kadar iki yılda bir gaitada gizli kan ve on yılda bir kolonoskopi ile taranmalıdır. Koruyucu hekimlikte aile hekimlerinin üzerine büyük görevler düşmekte olup; anemi değerlendirilmesinin yanı sıra hastalar bu konuda mutlaka bilgilendirilmelidir. Bu çalışmada 50 yaş üzeri anemik erkek hastalar incelenerek anemi tipleri ve anemi etiyolojik nedenlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi polikliniklerine 01.01.2017–31.12.2017 tarihleri arasında başvuran 50 yaş üzeri erkek anemik hastalar hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden geriye dönük olarak incelendi. Retrospektif, tek merkezli, kesitsel-tanımlayıcı olarak tamamlanmış bir çalışmadır. Belirlenen kriterlere uyan 6500 hastadan 363'ü çalışmaya dahil edildi. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı. Bağımsız gruplarda sayısal değişkenlerin karşılaştırmaları homojen dağılım göstermeyen ortalamaların Mann Whitney U testi karşılaştırılması ve sürekli verilerin Spearman ile korele olup olmadığına bakıldı. Belirleyici faktörler Lojistik Regresyon Analizi ile incelendi. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalamaları 69,97 ± 9,05 yıldı. 363 hastadan 120 (%33.05)'sinde kronik hastalık anemisi, 99 (%27.27)'unda demir eksikliği anemisi, 38 (%10.46)'inde B12 eksikliği anemisi, 9 (%2.47)'unda folik asit eksikliği, 48 (%13.22)'i diğer sebeplere bağlı anemiler olarak sınıflandırıldı. Demir ve B12 eksikliğinin beraber olduğu anemiler 38 (%10.46) hastada, B12 ve folik asit eksikliğinin olduğu 4 (%1.10) hastada, demir ve folik asit eksikliği beraberliği 2 (%0.55) hastada saptandı. Demir, B12, folik asitin eksik olduğu anemiler 5 (%1.37) hastada tespit edildi. Hastalar anemi morfolojisine göre değerlendirilip mikrositer 98 (%26.99), normositer 256 (%70.52), makrositer (%2.47) olarak sınıflandırıldı. Çalışmamızda toplam 47 hastaya endoskopi yapılmış, endoskopik incelemelerde 8 (%17.02) hastada malignite tespit edilmişti. Gaitada gizli kan 50 hastaya bakılmıştı. Gaitada gizli kan 41 (%82) hastada negatif, 9 (%18) hastada pozitifti. Sonuç: 50 yaş üzeri erkek hastalarda anemi, özellikle demir eksikliği anemisi maligniteler açısından gözden kaçırılmaması gereken bir bulgudur. Anemi etyolojisi açısından 50 yaş üzeri erkek ve postmenapozal kadın hastalar mutlaka araştırılmalıdır. Bilindiği gibi gelişmekte olan ülkelerde gelişmiş ülkelerden çok daha yüksek prevalans gösteren anemik hastalarda, altta yatan hastalığı tespit ederek malign hastalıklara erken tanı koymak, olası diğer hastalıkları teşhis etmek çok önemlidir. Aynı zamanda orta ve ileri yaşlarda önemli bir morbidite ve mortalite sebebi olan anemi gecikmeden tedavi edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Anemi, erkek, yetişkin