Yenidoğan döneminde major cerrahi girişim geçirmiş hastalarda preoperatif ve postoperatif dönemde tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE MUTLUCAN KÖSEOĞLU
Danışman: Ayşegül ZENCİROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Yenidoğanda tiroid hormonları bebeğin büyümesi, gelişmesi ve hemen tüm organ fonksiyonları üzerine etkilidir. Tiroid hormonları bozukluğunda multisitemik etkilenim olabileceğinden saptanması oldukça önemlidir. Yenidoğanda hipotiroidizm nedenleri arasında tiroid disgenezisi, dishormonogenezisi, annede tiroid hastalığı, endemik iyot eksikliği ve fazla iyot maruziyeti bulunmaktadır. Major cerrahi girişim geçiren yenidoğanlar yüksek oranda povidon iyota maruz kalmakta ve iyot içeriği tiroid hormonlarını etkileyebilmektedir. Bu çalışmada yenidoğan döneminde major cerrahi girişim geçirmiş hastalarda preoperatif ve postoperatif TSH ve sT4 düzeylerini değerlendirerek başta povidon iyot olmak üzere tiroid fonksiyon testlerini etkileyebilecek faktörlerin belirlemesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Geriye dönük yapılan bu çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde 01.01.2015 – 01.11.2020 tarihleri arasında major cerrahi girişim geçirmiş, hastanemiz yenidoğan kliniğinde izlenmiş, otuzuncu gebelik haftasından büyük, annesinde veya kendisinde bilinen tiroid hastalığı olmayan, Down Sendromu ve/veya tiroid horman replasmanı almayan, preoperatif ve postoperatif dönemdeTSH ve sT4 düzeyleri belirlenmiş bebekler alındı. Hastaların öykü, klinik ve laboratuar bilgileri medikal bilgi sistemi nucleus üzerinden tarandı. Pre- post op TSH, sT4 düzeyleri uygulanan cerrahi girişim (çocuk cerrahisi, açık/kapalı kardiyovasküler cerrahi) tipi, iyotla boyanan vücüt yüzdesi, inotrop kullanımları, preoperatif BUN, kreatinin, ALT, AST, post op sepsis gelişimi ve IL-6 düzeyleri kaydedildi. TSH ve sT4'ün biri veya ikisinin gebelik haftası ve postnatal yaşa uygun referans aralıkların dışında olması "bozuk", referans aralıkların içinde olması "normal tiroid fonksiyonları" olarak değerlendirildi. Veriler tiroid fonksiyon testlerini etkileyebilecek faktörler açısından analiz edildi Bulgular: Çalışma kriterlerine uyan 65 yenidoğan belirlenerek çalışmaya alındı. Olguların 56'sı (%86,2) kardiyovasküler, 9'u (%13,8) çocuk cerrahi klinikleri tarafından opere edilmişti. Ortalama operasyon günü 14,5 ± 6,7 (4-30), preoperatif dönemde tiroid fonksiyon testlerin alınma yaşı ortalama 8,9 ± 5,4 (1-22), postoperatif tetkiklerin alınma süresi ortalama 7,5± 6,8 (1-32) gündü. Olguların preoperatif ve postoperatif sT4 (1,42±0,33, 3,02±2,53) ve TSH (4,13±4,04, 1,39±0,36) değer ortalamaları benzerdi (sırasıyla p değerleri; 0,978 ve 0,437). TFT bozuk olma durumunun postoperatif dönemde preoperatif döneme göre anlamlı düzeyde azaldığı belirlendi (p <0,001). Çocuk cerrahi hastalarında preoperatif ve postoperatif tiroid fonksiyon testleri arasında anlamlı fark saptanmazken (p=0.063), kardiyovasküler cerrahi hastalarında tiroid fonksiyon bozukluğu sıklığının preoperatif döneme göre postoperatif dönemde azaldığı saptandı (p<0.001). Povidon iyotla boyanan alan yüzdesi %8 ve %8'den fazla olan olgular postoperatif tiroid fonksiyon testleri açısından benzerdi (p=0.553). Kardiyovasküler cerrahi geçirenlerde postoperatif dönemde düşük ejeksiyon fraksiyonu olan hastalarda, düşük olmayan hastalara göre postoperatif tiroid fonksiyon testleri bozukluğu daha fazlaydı (p=0.030). Dopamin tedavisi alan hastalar ayrı ayrı preoperatif, postoperatif ve her iki dönemde tedavi almış olgular olarak postoperatif TFT bozukluğu ile karşılaştırıldığında her üç grupta da gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0,358, p=0,458, p=0,282) Sonuç: Yenidoğan döneminde major cerrahi geçirmiş hastaların preoperatif ve postoperatif TSH ve sT4 düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmadı. Ancak TSH ve sT4 birlikte değerlendirildiğinde TFT bozukluğunun preoperatif döneme göre postoperatif dönemde belirgin azaldığı saptandı. Sepsis, inotrop kullanımı, povidon iyot maruziyetinin postoperatif TFT üzerine etkisi gösterilemedi. Kardiyovasküler cerrahi hastalarında postoperatif düşük ejeksiyon fraksiyonu ile postoperatif tiroid fonksiyon testleri ilişkili bulundu. Preoperatif tiroid etkilenmesi daha çok "hasta ötiroid sendromu" olabilir. Yenidoğan döneminde önemli rolleri olan tiroid hormonları etkileyebilecek nedenlerin tek tek irdelenmesi, gerekirse sT3 gibi diğer tiroid hormonlarının da çalışılması tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi açısından önemli görünmektedir. Anahtar Kelimeler: yenidoğan, cerrahi, tiroid fonksiyonları, povidon iyot