Bir yoğun bakım ünitesinde endotrakeal tüp ile ilişkili oral mukozalarda basınç yaralanması oluşumunu etkileyen risk faktörlerinin saptanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECEM ÖZDEMİR
Danışman: Öznur KAVAKLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırma, bir yoğun bakım ünitesinde endotrakeal tüp ilişkili oral mukozada basınç yaralanması oluşumunu etkileyen risk faktörlerinin saptanması amacıyla yapıldı. Gereç-Yöntemler: Araştırma, bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 3. Basamak Anestezi Yoğun Bakım Ünitesi'nde, 25.01.2022-15.05.2022 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmaya; entübasyon süresi 2-5. gün arasında, oral mukozasında doku kaybı bulunmayan, entübe olarak takip edilen 250 hasta dahil edildi. Çalışmada yoğun bakım ünitesinin hasta takip formu esas alınarak hazırlanan veri toplama formu kullanılmıştır. İstatistiksel analiz ve hesaplamalar için MS-Excel 2016 ve IBM SPSS Statistics 22.0 kullanılmıştır. İstatistiksel kararlarda p<0,05 anlamlı farklılık kabul edildi. Bulgular: Hastaların %52,0'ının kadın, beden kitle indeksinin ortancası kadınlarda 26,6 kg/m2, erkeklerde 24,5 kg/m2, endotrakeal tüp tespitlerinin tamamının sargı bezi kullanılarak yapılmış olduğu, %41,6'sının oral mukozada basınç yaralanması görüldüğü, oral mukozada basınç yaralanması gelişim günü ortancasının 9 gün, oral mukozadaki yaralanmalarının %71,2'sinin alt dudakta olduğu tespit edildi. ROC analizi sonucuna göre 10,5 saatin üzerinde yeri değiştirilmemiş endotrakeal tüpe bağlı ve yapılan lojistik regresyon analizinde; beden kitle indeksi 25,0 kg/m2'den düşük ve post kardiyopulmoner resüsitasyon, sepsis, akut böbrek yetmezliği, gastrointestinal sistem kanama tanılarına sahip hastaların oral mukozada basınç yaralanması açısından risk altında oldukları bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada endotrakeal tüp ilişkili oral mukozada basınç yaralanması oluşumunu artıran en önemli risk faktörlerinin; post kardiyopulmoner resüsitasyon, sepsis, akut böbrek yetmezliği, gastrointestinal sistem kanama tanılarıyla takip olduğu tespit edildi. Hastalarda paranteral beslenme desteği ve steroid tedavisi almanın da oral mukozada basınç yaralanması oluşum riskini artırdığı saptanmıştır. Yoğun bakım ünitelerinde bu tanılarla tedavi gören hastalara bakım veren hemşirelerin, oral mukozada basınç yaralanmalarını yakından takip etmeleri, endotrakeal tüp bölge tespit değişim saatlerini 10,5 saatten önce yapmaları önerilir. ANAHTAR KELİMELER: Endotrakeal tüp, oral mukoza basınç yaralanması, risk faktörü, yoğun bakım, hemşirelik.