Gebelikteki glikozile hemoglobin A1c (HbA1c) düzeylerinin yenidoğan morbiditesi ve mortalitesine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ZEYNEP KAMİL KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE HANDE TANAL
Danışman: Güner KARATEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Gestasyonel diyabetes mellitus hem anneyi hem de yenidoğanı etkileyen, gebeliğin en sık görülen tıbbi komplikasyonlarından biridir. Gestasyonel diyabetes mellitusun (GDM) tanımlanması, uygun bakım ve takip ile kontrol altında tutulması, yenidoğanlarda gelişebilecek komplikasyonları azaltacaktır. Günümüzde GDM taraması OGTT ile yapılmaktadır. Literatürde HbA1c tetkikinin OGTT'ye alternatif bir test olabileceği ve GDM tanısı koyulduktan sonra HbA1c düzeylerine göre risk sınıflaması yapılabileceğini bildiren çalışmalar mevcuttur. Çalışmamızda maternal HbA1c düzeyi yüksekliğinin yenidoğanların genel ve klinik özellikleri, komplikasyonları, yoğun bakım ünitesi yatışı, laboratuvar bulguları ve morbiditeleri ile ilişkisi araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Ocak 2018 – Aralık 2019 tarihleri arasında doğan 13.642 yenidoğanın dosyası geriye dönük olarak değerlendirildi. Annesinde gebelik sürecinde HbA1c düzeyi bakılan toplam 400 yenidoğan saptanarak çalışmamıza dahil edildi. Maternal HbA1c düzeyi bulunmayan bebekler ile ölü doğumlar çalışmaya dahil edilmedi. Annelerin sosyodemografik verileri ve gebelik takibine ait bilgiler, ek hastalıkları, komplikasyonları, pregestasyonel veya gestasyonel diyabetes mellitus tanısı olup olmadığı, kan şekeri regülasyonunun diyetle veya insülinle sağlanıp sağlanmadığı hasta dosyalarından geriye dönük olarak kaydedildi. Bebeklerin demografik verileri, klinik özellikleri, komplikasyonları, yenidoğan yoğun bakım ünitesi yatışları, aldığı tedaviler, laboratuvar bulguları geriye dönük olarak kaydedildi. Verilerin analizi için SPSS 25.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: Çalışmamızın yapıldığı tarihler arasında doğan 13.642 yenidoğan arasından, annesinde gebelik sürecinde maternal HbA1c düzeyi bakılan toplam 400 bebek saptanarak çalışmamıza dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen annelerin yaş ortalaması 33,4 ± 5,9, HbA1c düzeyi ortalaması 5,64 ± 0,7 bulundu. Annelerin % 46,5'i GDM, % 9'u pregestasyonel DM tanılıydı. Çalışmamıza dahil olan 400 yenidoğanın ortalama gestasyon haftası 37, ortalama vücut ağırlığı 3114,7 gram, % 72'si AGA, % 17,2'si LGA, % 10.8'i SGA idi. Doğumların % 71.2'si sezaryen, % 28.8'i normal doğumdu. Anne yaşı arttıkça HbA1c düzeyinde anlamlı olarak yükselme saptandı (p:0.011). HbA1c düzeyi yüksekliği ile yenidoğanların doğum haftaları, ağırlıkları, baş çevresi ve boy ölçümleri, doğum şekli, cinsiyet dağılımları arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Maternal HbA1c düzeyi ≥ %6 olduğunda makrozomi ve LGA riskinin arttığı görüldü (sırasıyla p:0.036 ve p: 0.022). Laboratuvar bulguları incelendiğinde HbA1c ≥ %6 olduğunda hemoglobin ve hematokrit düzeyleri anlamlı olarak yüksek, trombosit sayısı ve fosfor düzeyi anlamlı olarak düşük bulundu (sırasıyla p:0.0475, p:0.039, p: 0.037 ve p: 0.0415). HbA1c ≥ %6 olduğunda polisitemi, hipoglisemi, indirekt hiperbilirubinemi tanısı oranları anlamlı olarak yüksek bulundu (sırasıyla p:0.038, p:0.036, p:0.046). Yoğunbakım yatışı ve süresi, IMV ve NIMV tedavileri, TPN uygulanması, tam enteral beslenmeye geçiş süresi arasında anlamlı ilişki saptanmadı. HbA1c ≥ %6 olduğunda IMV uygulanma süresi anlamlı olarak artmış bulundu (p:0.021). Maternal HbA1c düzeyi yüksekliği ile konjenital anomaliler arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda maternal HbA1c düzeyindeki artış ile yenidoğanda LGA , makrozomi, polisitemi, hipoglisemi, indirekt hiperbilirubinemi görülme riskinin arttığı, hemoglobin ve hematokrit düzeylerinin arttığı, trombosit sayısı ve fosfor düzeylerinde azalma olduğu görüldü. Maternal HbA1c düzeyi yüksek olan bebeklerin daha uzun süre invaziv mekanik ventilasyon tedavisi aldığı ve anne yaşı arttıkça HbA1c düzeylerinin yükseldiği bulundu.