Laparaskopik kolesistektomi operasyonu geçirecek hastalarda eksternal oblik interkostal plan bloğu ile erektör spina plan bloğunun postoperatif analjezi üzerine etkinlikleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYKUT AYDIN
Danışman: Yücel YÜCE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Laparaskopik kolesistektomi (LK), günümüzde yaygın uygulanan üst abdominal operasyonlardan biridir ve postoperatif ağrı yönetiminde çeşitli analjezi yöntemleri uygulanmaktadır. Eksternal oblik interkostal plan bloğu (EOPB) ve erektör spina plan bloğu (ESPB) üst batın cerrahilerinde dermatomal duyusal blokaj sağlayan yeni bloklardır. Laparoskopik karın cerrahilerinde multimodal analjezi yaklaşımı içinde kullanılabilirler. Çalışmamızın amacı, ESPB'nin LK'de EOPB'ye göre postoperatif ağrı skoruna ve opioid tüketimine olan etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Etik Kurul onayı (04.04.24 ilk yayın tarihi, 01.10.24 karar tarihi ve 2024/17/840-938 karar nolu) ve bilgilendirilmiş hasta onamları alındıktan sonra çalışmamıza; 18-65 yaş arası, (American Society of Anesthesiologist) ASA risk skoru I ve II olan, genel anestezi altında elektif LK operasyonu uygulanan 90 hasta dahil edildi. Randomizasyon için kapalı zarf yöntemi kullanılarak hastalar, ESPB, EOPB ve Kontrol grubu olmak üzere üç gruba ayrıldı. ESPB grubundaki hastalara anestezi indüksiyon sonrası cerrahi kesi öncesi preoperatif olarak; T7-8 seviyesinde 20 mL (10 mL %0,5 bupivakain ve 10 mL %2 lidokain) kullanılarak bilateral ESPB uygulandı. EOPB grubundaki hastalara anestezi indüksiyon sonrası cerrahi kesi öncesi preoperatif olarak 20 mL (10 ml %0,5 bupivakain ve 10 mL %2 lidokain) kullanılarak EOPB uygulandı. Postoperatif dönemde hastanın dinlenme halindeki VAS ≥4 olduğunda kurtarıcı doz olarak 50mg deksketoprofen trometamol uygulandı. Kurtarıcı doz analjezi uygulanmasına rağmen 1.saatte ağrısı geçmeyenlere 50 mg tramadol uygulanması planlandı. Klinik ve demografik veriler toplandı ve analiz edildi. Bulgular: Demografik veriler, süreler, komplikasyon, bulantı, kusma ve hastaların vital bulguları arasında istatistiksel anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). EOPB ve ESPB gruplarında hasta memnuniyeti Kontrol grubundan anlamlı (p 0.05) farklılık göstermemiştir. Kontrol grubunda 15.dakika ve 2.,4.,8.,12.,16.,24. saat istirahat ve dinamik VAS skoru EOPB ve ESPB gruplarından daha yüksekti. EOPB grubunda 2.,4.,8. saat istirahat ve dinamik VAS skoru ESPB'ye göre daha yüksekti. EOPB ve ESPB gruplarında ilk analjezi ihtiyacı Kontrol grubunundan anlamlı daha yüksekti. Kontrol grubunda 0-4, 4-8, 8-24 ve 0-24 saat analjezi ihtiyacı EOPB ve ESPB gruplarından olarak daha yüksekti. EOPB grubunda 4-8 ve 0-24 saat analjezi ihtiyacı ESPB grubundan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. (0-24 saat; analjezi tüketimi; EOPB 50.00 mg (12.50-100.00), ESPB 0.00 mg (0.00-50.00), Kontrol 100.00 mg (100.00-150.00). Sonuç: Laparoskopik kolesistektomi sonrası hem ESPB hem de EOPB'nin postoperatif analjezide etkili olduğu görülmüştür. Klinik pratiğe yönelik olarak ESPB'nin daha uzun süreli analjezi sağladığı EOPB'nin ise teknik olarak daha kolay uygulanabilir olduğu ve hızlı etki sağladığı göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Eksternal oblik interkostal plan bloğu, erektör spina fasyal plan bloğu, laparoskopik kolesistektomi, postoperatif analjezi, ağrı.