Akne vulgaris tanılı hastalarda oral izotretinoin tedavisi öncesi ve üçüncü ay sonundaki serum katelisidin düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE AKTEPE YÜNLÜEL
Danışman: Göknur ÖZAYDIN YAVUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Akne vulgaris (AV), pilosebase ünitenin multifaktöriyel ve kronik inflama- tuvar bir hastalığıdır. Doğal bağışıklık sisteminin temel bileşenlerinden biri olan kate- lisidin (LL-37), antimikrobiyal özelliklerinin yanı sıra immünmodülatör etkileriyle de inflamatuvar süreçlerde kilit bir rol oynamaktadır. Literatürde akne lezyonlarında doku düzeyinde katelisidin artışı saptanmış olsa da, bu artışın sistemik yansımaları ve tedavinin bu süreçteki rolü üzerine veriler halen sınırlıdır. Bu çalışmada; akne vulgaris tanısı alan hastalarda serum katelisidin düzeylerinin sağ- lıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması, bu düzeylerin hastalık şiddeti ve hastalık süresi ile olan klinik ilişkisinin saptanması amaçlanmıştır. Ayrıca, dermatolojide altın stan- dart kabul edilen oral izotretinoin tedavisinin serum katelisidin seviyeleri üzerindeki modülatör etkisinin değerlendirilmesi ve katelisidinin akne tanısında invaziv olmayan, objektif bir biyobelirteç olarak tanısal performansının araştırılması hedeflenmektedir. GEREÇ VE YÖNTEM: Prospektif vaka-kontrol çalışmasına 51 AV hastası ve 51 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hastaların klinik şiddeti Global Akne Derecelendirme Sistemi (GADS) ile değerlendirildi. Hasta grubuna oral izotretinoin tedavisi başlandı. Hasta grubun ve sağlıklı grubun tedavi öncesi (0. ay) ve hasta grubun tedavi sonrası 3. ayda serum katelisidin düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanıldı; gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi, tedavi yanıtının değerlendirilmesinde Wilcoxon testi ve korelasyon analizlerinde Spe- arman testi uygulandı. Katelisidinin tanısal performansı ROC analizi ile belirlendi. BULGULAR: Akne vulgarisli hastaların serum katelisidin düzeyleri (13,37±15,36 ng/ml), kontrol grubuna (5,98±2,84 ng/ml) göre istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı şekilde yüksek saptandı (p<0,001). Hastalık süresi ile katelisidin dü- zeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir korelasyon belirlendi (r=0,284;p=0,044). Üç aylık izotretinoin tedavisi sonunda genel serum katelisidin ortalamalarında anlamlı bir değişim gözlenmezken (p=0,083); klinik iyileşme miktarı (ΔGADS) ile katelisidin dü- zeyindeki değişim arasında pozitif bir ilişki saptandı (r=0,316;p=0,024). ROC analizi sonucunda katelisidin için Eğri Altında Kalan Alan (AUC) değeri0,716olarak viii hesaplandı. 6,78 ng/ml eşik değerinde katelisidinin akne tanısını öngörmedeki duyar- lılığı %72,5, özgüllüğü ise %62,7 olarak saptandı. SONUÇ: Çalışmamız, katelisidinin akne patogenezinde sistemik bir immün aktivas- yon göstergesi olarak önemli bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Serum katelisidin düzeyleri, akne tanısında ve hastalık yükünün objektif değerlendirilmesinde potansiyel bir biyobelirteç adayıdır. İzotretinoin tedavisinin katelisidin üzerindeki etkisinin, kli- nik yanıtla paralel seyreden dinamik bir modülasyon şeklinde gerçekleştiği düşünül- mektedir. Anahtar Kelimeler: Akne Vulgaris, Katelisidin, İzotretinoin, Biyobelirteç