Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan 3-6 yaş arasındaki hastalarda serum klotho protein düzeyleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUAZZEZ EBRAR ÖZCAN
Danışman: Mehmet Ayhan CÖNGÖLOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Otizm Spektrum Bozukluğunun (OSB) oluşumunda birçok genetik ve çevresel faktörün rol oynadığı ileri sürülmesine rağmen etiyolojisi henüz net olarak bilinmemektedir. Yapılan çalışmalar bu tanıyı alan çocuklarda sağlıklı kontrollere kıyasla; proinflamatuar sitokin düzeylerinde artış ve antiinflamatuar sitokin düzeylerinde azalma olduğunu göstermektedir. Yine son zamanlarda yapılan çalışmalarda nöropsikiyatrik hastalıklarda antioksidan ve antiinflamatuar yolaklar üzerindeki etkisi ile bilinen klotho protein düzeylerininin daha düşük olduğu öne sürülmektedir. Nörogelişimsel bir bozukluk olan OSB'de serum klotho protein düzeylerinin tanı ve tedavi sürecinde yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada OSB tanısı koyulan/bu tanı ile takip edilen 3-6 yaş aralığındaki hastalarda serum Klotho Protein düzeylerinin ölçülmesi, aynı yaş grubundaki sağlıklı çocuklarda serum Klotho Protein düzeyleri ile karşılaştırılması; OSB tanısı olan çocuklarda serum Klotho Protein düzeylerinin OSB klinik belirti ve semptom şiddeti ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 3-6 yaş aralığında, DSM-5 tanı ölçütlerine göre OSB tanısı koyulan 40 çocuk ve 40 sağlıklı kontrol grubu çocuk alınmıştır. Psikiyatrik muayene ve değerlendirme çocuk ve ergen ruh sağlığı ve çocuk hastalıkları uzmanı tarafından yapılmıştır. OSB tanısı olan hasta grupta OSB semptomlarının klinik belirti şiddetini değerlendirmek için Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ), Otizm Davranış Kontrol Listesi (ODKL) ve Tekrarlayıcı Davranışlar Ölçeği-Türkçe Versiyonu (TEDÖ-RV) kullanılmıştır.Klotho protein düzeyleri rutin muayenenin bir parçası olarak alınan periferik venöz kandan arta kalan kan örneklerinin tıbbi biyokimya laboratuvarında uygun koşullarda muhafaza edilip kitlere uygun ELISA cihazlarında çalışılmasıyla ölçülmüştür. Bulgular: Çalışma yaş ve cinsiyet yönünden birbirine benzer katılımcılardan oluşan 40 gönüllü ve 40 hasta ile yapıldı. OSB ve kontrol grubunda sırasıyla ortalama klotho protein düzeyleri 467,9 pg/mol (113,2-1377,8) 702,3 pg/mol (306,1-2180,3) bulundu. Gruplar arasında klotho protein düzeyi açısından istatiksel olarak anlamlı fark saptandı. ÇODÖ toplam puanı ile klotho düzeyi arasında zayıf pozitif korelasyon olduğu görüldü. ÇODÖ puanlarına göre hafif/orta otizm olguları ile ağır otizm olguları arasında klotho protein düzeyi açısından istatiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı.ODKL ve TEDÖ-RV toplam puan ve alt ölçek puanlarının klotho düzeyi ile arasında anlamlı fark bulunmadı. Sonuç: OSB'li olgularda serum klotho düzeyinin kontrol grubuna kıyasla belirgin olarak daha düşük olduğu görüldü. Ağır derecede OSB olgularında serum klotho düzeyinin hafifi/orta derecede OSB olgularına kıyasla belirgin olarak daha düşük olduğu saptandı. Dolaşımdaki serum Klotho protein düzeyi nörogelişimsel bir hastalık olan OSB'ye yatkınlığı ve OSB'de klinik belirti ve semptom şiddetini gösterebilir. Etiyolojisi henüz netleştirilemeyen OSB'nin tanı ve tedavi sürecindeki sürecindeki zorluklar göz önüne alındığında nöroprotektif etkilerine dair güçlü kanıtlar bulunan potansiyel bir antiinflamatuar biyobelirteç olan klotho proteininin umut vaadedici olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Nöroinflamatuvar, Antiinflamatuvar, Klotho Yazar: Dr. Muazzez Ebrar Özcan