Acil servise epileptik nöbet ile başvuran hastalarda erken dönemde nöbet tekrarını ön gören faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA KEÇİÖREN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİKMET ŞENCANLAR ÇETİNER
Danışman: Yunsur ÇEVİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Herhangi bir nedenle nöbet atağı tetiklenerek acil servise başvuran epilepsi hastalarının nöbet sonrası izlem sürelerini net şekilde tanımlanmamıştır. Farklı takip stratejilerinden en yaygın olanı, 4-6 saat içerisinde nöbet geçirmeyen hastaların taburcu edilmesi şeklindedir. Taburcu edilen hastalarda tekrarlayan küme nöbetler ya da status epileptikus ile karşılaşılmaması için nöbet tetikleyicilerinin tanınması önemlidir. Çalışmamızın amacı; tekrar nöbet geçirme riski olan hastaların belirlenip acil serviste takip edilmesini, riskli olmayan hastaların da uzun süre bekletilmeden güvenle taburcu edilebilmesini sağlayacak faktörlerin belirlenmesine katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın örneklemi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine 15.10.2018-15.10.2019 tarihleri arasında jeneralize tonik klonik nöbet geçirme şikâyetiyle başvuran ve bilinen epilepsi tanısı olan 142 hastadan oluşturulmuştur. Çalışmamızda kullanılan veriler oluşturulan form kayıtlarından ve hastane işletim sisteminden elde edildi. Bu veriler SPSS for Windows® 15.0 (SPSS Inc, Chicago, USA)® istatistik programı kullanılarak analiz edildi. P < 0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Acil servise başvuran 142 hastanın yaş ortanca değeri 31.5 yıl (IQR %25-75:24-43) olarak hesaplandı. Bu hastaların 72'si (%50.7) erkekti. 22 (%15.5) hastada haftada bir kez rutin epilepsi atağı geçirme hikayesi mevcuttu. Bu 142 hastanın 31'nde (% 21.8) acil servis rutin takibi sırasında ilk 6 saatte tekrarlayan nöbet görüldü. İlk 6 saatte tekrarlayan nöbeti önceden tahmin edebilecek bağımsız risk faktörlerini belirleyebilmek için yaptığımız çok değişkenli lojistik regresyon analizine göre; düzensiz antiepileptik ilaç (AEİ) kullanımı (OR:3.044, %95CI:1.1-8.37), beyaz küre sayısı (OR:1.161, %95CI:1.027-1.312) ve başvuru anındaki nöbet sonlanımı için ilaç kullanımı ihtiyacı (OR:11.87, %95CI:2.9-47.05) bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Hastaların 24 saatte nöbet geçirip geçirmedikleri göz önüne alındığında ise 39 (%27.4) hastanın ilk 24 saatte tekrar nöbet geçirdiği tespit edildi. İlk 24 saatte tekrarlayan nöbeti önceden tahmin edebilecek bağımsız risk faktörlerini belirleyebilmek için yaptığımız çok değişkenli lojistik regresyon analizine göre küme tipi nöbet geçirme hikâyesi (OR:3.066, %95CI:1.162-8.085), beyaz küre sayısı (OR:1.183, %95CI:1.054-1.328), başvuru anındaki nöbet sonlanımı için ilaç kullanımı ihtiyacı (OR:9.952, %95CI:2.637-37.555) ve son AEI dozunu atlama (OR:3.113, %95CI:1.248-7.763) bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Sonuç: Çalışmamızda ilk 6 saatte tekrarlayan nöbet için belirleyebildiğimiz prediktör faktörler; başvuru anındaki nöbet sonlanımı için ilaç kullanımı ihtiyacı, düzensiz AEİ kullanımı ve yüksek beyaz küre sayısıdır. İlk 24 saatte tekrarlayan nöbet için belirleyebildiğimiz prediktör faktörler ise küme tipi nöbet hikayesi, başvuru anındaki nöbet sonlanımı için ilaç kullanımı ihtiyacı, son AEİ dozunu atlama ve yüksek beyaz küre sayısıdır. Bu prediktörlerin varlığı, hastaların acil serviste daha uzun süre takip edilmesi gerekliliği açısından yol gösterici olabilir. Anahtar Kelimeler: Epilepsi; küme nöbet; nöbet prediktörleri; acil servis.