İlaca dirençli epilepsi hastalarında pilates eğitiminin etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA ÇAĞLAR
Danışman: Mustafa Ertuğrul YAŞA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, Pilates eğitiminin ilaca dirençli epilepsi hastalarında nöbet sıklığı, core stabilite, denge, fonksiyonel egzersiz kapasitesi, kognitif fonksiyonlar, dual task, yorgunluk, kinezyofobi, uyku kalitesi, depresyon ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, idiopatik dirençli epilepsi tanısı konulan 30 epilepsi hastası dahil edildi. Hastalar tabakalı randomizasyon yöntemiyle kontrol (n:15) ve Pilates (n:15) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Kontrol grubu rutin ilaç tedavisine devam ederken; Pilates grubuna rutin ilaç tedavisine ek olarak 8 hafta boyunca haftada 3 gün Pilates eğitimi uygulandı. Hastaların fiziksel aktivite düzeyi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi; nöbet sıklığı, nöbet günlüğü; core stabilite, core güç ('sit-ups' ve modifiye 'push-ups' testleri) ve endurans (lateral köprü testi, gövde fleksör endurans testi ve 'prone bridge' testi) testleri; denge, statik (Balance Error Scoring System testi) ve dinamik (Dört Adım Kare testi) denge testleri; fonksiyonel egzersiz kapasitesi, 6 Dakika Yürüme Testi; kognitif fonksiyon, BİLNOT Bataryası; dual task fonksiyonu, Süreli Kalk ve Yürü Testi'ne motor ve kognitif görev eklenerek; yorgunluk, Yorgunluk Şiddet Ölçeği; kinezyofobi, Tampa Kinezyofobi Ölçeği; uyku kalitesi, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi; depresyon, Epilepside Nörolojik Bozukluklar Depresyon Envanteri ve yaşam kalitesi, Epilepside Yaşam Kalitesi Ölçeği ile değerlendirildi. Değerlendirmeler başlangıçta ve 8 haftalık tedavi sonrasında olmak üzere iki kere yapıldı. Bulgular: Pilates grubunda nöbet sıklığı, kinezyofobi, yorgunluk şiddeti ve depresyonun anlamlı düzeyde azaldığı; core stabilite, denge, fonksiyonel egzersiz kapasitesi, kognitif ve dual task fonksiyonu, uyku ve yaşam kalitesinin anlamlı düzeyde arttığı bulundu (p<0,05). Kontrol grubunda ise, sadece sert ve yumuşak yüzeyde çift ayak duruş pozisyonuna ait statik denge (p=0,033, p=0,037) ile kognitif fonksiyonu değerlendiren Stroop testinin bölüm 1,4 ve 5 alt testlerinde anlamlı düzeyde iyileşme gözlemlendi (p=0,032, p=0,024, p=0,002). Tedavi öncesi ve sonrası değişimlerin zaman x grup etkileşimi incelendiğinde, değerlendirilen tüm parametrelerde Pilates grubundaki değişimin kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha üstün olduğu bulundu (p<0,001). Sonuç: Bu çalışma, 8 haftalık Pilates programının epilepsili bireyler için etkili, güvenli ve uygulanabilir tamamlayıcı bir yaklaşım olduğunu ortaya koymuştur. Pilates uygulayan grupta nöbet sıklığı, yorgunluk, kinezyofobi ve depresyon düzeylerinde anlamlı azalmalar; core stabilite, denge, fonksiyonel egzersiz kapasitesi, kognitif ve dual task performansı, uyku ve yaşam kalitesinde ise anlamlı artışlar saptanmıştır. Bulgular, Pilates'in yalnızca nöbet kontrolüne değil, aynı zamanda epilepsiye eşlik eden fiziksel, bilişsel ve psikososyal sorunların yönetimine de katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bu sonuçlar Pilates egzersiz yönteminin epilepsi yönetiminde görev alan klinisyenler tarafından epilepsili bireylerin rehabilitasyon programlarına uygulanabilir olduğuna ve pratik bir yöntem olarak rehabilitasyon programlarına entegre edilebileceğine işaret etmektedir.