Akut biliyer pankreatit prognozu belirlenmesinde Ranson, Imrıe ve BISAP skorlama sistemlerinin atlanta klasifikasyonuna göre karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ENES MALİK ÜÇKAN

Danışman: Mehmet KEŞKEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Akut pankreatit, pankreasın iltihabi bir hastalığıdır. Hastalık sadece pankreası etkileyerek hafif seyredebileceği gibi, karın içindeki diğer anatomik oluşumların akut inflamasyonunda pek de sık karşılaşmadığımız biçimde ciddi sistemik etkiler ve organ, doku yetmezlikleri bu patolojide sıkça görülmekte ve bu etkiler sürecin seyrinde göreceli olarak erken ortaya çıkmaktadır. Sepsis, septik şok, respiratuar ve renal yetmezlik gibi bu sistemik sonuçlar akut pankreatiti önemli bir morbidite ve mortalite kaynağı olarak gündemde tutmaktadır. Öte yandan gastrointestinal sistemin en sık görülen hastalıklarından biri olması önemini daha da artırmaktadır. Dolayısıyla hastalığın klinik şiddetinin önceden tahmin edilmesi, sistemik antibiyotik, yoğun bakım ünitesi ve cerrahi tedavi gereksiniminin belirlenmesi ve planlaması oldukça önem kazanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda günümüze kadar laboratuar tetkikleri, görüntüleme yöntemleri dışında onlarca skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Bu araştırmada akut biliyer pankreatit prognozu belirlenmesinde sıkça kullanılan Ranson, Modifiye Glasgow (Imrie) ve BISAP(Bedside index of severity in acute pancreatitis)skorlama sistemleri Atlanta klasifikasyonuna göre kıyaslanarak birbirlerine üstünlükleri incelendi. Bu amaçla Ocak 2012 – Ocak 2017 tarihleri arasında Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil cerrahi servisi ve acil cerrahi yoğun bakım ünitesine yatan 124 akut biliyer pankreatit tanılı hasta çalışmaya dahil edildi. Tüm hastaların Ranson, Modifiye Glasgow ve BISAP skorları hesaplandı. Atlanta klasifikasyonuna göre hastaların %11.3'ü (14) şiddetli akut pankreatit olarak tanımlanırken %10.5'inin (13)takibi mortalite ile sonuçlandı. 18 hastada pankreatik nekroz gelişirken, 24 hastada organ yetmezliği gelişti. Kesim değeri (cut-off) tüm skorlama sistemleri için 3 olarak alındı. Alıcı işlem karakteristiği (ROC)analizlerine göre Ranson, Imrie ve BISAP skorlama sistemleri için şiddetli akut pankreatiti ön görmede eğri altındaki alan (EAA) (area under curve - AUC) sırasıyla 0.764, 0.919 ve 0.958 olarak bulundu (p 3 için duyarlılık, özgüllük, pozitif belirleyicilik ve negatif belirleyicilik oranları sırasıyla %85, %91, %57 ve %98, Ranson için bu değerler sırasıyla %28.7, %99.09, %80.0, %91.60 ve Imrie için ise %85.71, %80.0, %35.29, %97.78 olarak hesaplandı. Bu oranlar, basit olması, başvurunun ilk gününde hesaplanabilir olması gibi avantajlarının yanında BISAP skorlama sisteminin Türk toplumunda şiddetli akut pankreatiti öngörmede kullanılabilir olduğunu göstermektedir.