Trakeostomili hastalara verilen mobil uygulama destekli eğitimin depresyon, sosyal uyum ve iyileşme kalitesine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEMALETTİN OSKAN
Danışman: Sonay GÖKTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, trakeostomili hastalara verilen mobil uygulama destekli eğitimin depresyon, sosyal uyum ve iyileşme kalitesi üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Bu randomize kontrollü çalışma, Nisan 2025–Aralık 2025 tarihleri arasında İstanbul'da bir şehir hastanesinin Kulak Burun Boğaz kliniğinde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini, trakeostomi açılan ve dahil olma kriterlerini karşılayan toplam 40 hasta oluşturdu. Girişim grubuna (n=20) ameliyat sonrası mobil uygulama destekli eğitim verilirken, kontrol grubuna (n=20) herhangi bir girişimde bulunulmadı. Araştırma verileri; Kişisel Bilgi Formu, Mobil Öğrenmeye Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri, Sosyal Uyum Kendini Değerlendirme Ölçeği, İyileşme Kalitesi 40 Anketi, Türkçe Yeme Değerlendirme Aracı 10 ve Ağız Değerlendirme Formu kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde uygun istatistiksel yöntemler kullanıldı. Bulgular: Girişim grubundaki hastaların ortalama yaşı 58,6±8,76, kontrol grubundaki hastaların ortalama yaşı 61,5±9,41 bulundu. Girişim grubundaki hastaların depresyon düzeylerinin ameliyat sonrası dönemde anlamlı düzeyde azaldığı, sosyal uyum düzeyleri ile iyileşme kalitelerinin ise anlamlı düzeyde arttığı belirlendi (p<0,05). Ayrıca grup içerisinde yapılan tekrarlı ölçümlerde ise depresyon düzeyinin kademeli olarak azaldığı, sosyal uyum düzeyinin kademeli olarak arttığı saptandı. Bununla birlikte, ameliyat sonrası dönemde hastaların yutma fonksiyonu ve ağız sağlığına ilişkin değerlendirme sonuçlarında da girişim grubunda anlamlı düzeyde iyileşme olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç: Mobil uygulama destekli eğitimin, trakeostomili hastalarda depresyon düzeyini azaltmada, sosyal uyumlarını ve iyileşme kalitelerini arttırmada etkili olduğu; ayrıca yutma fonksiyonu ve ağız sağlığı üzerinde de olumlu etki gösterdiği sonucuna ulaşıldı. Anahtar Kelimeler: Depresyon, İyileşme Kalitesi, Mobil Uygulama, Sosyal Uyum, Trakeostomi