Travmatik beyin hasarı olan çocuk hastada prognoz ön görülebilir mi?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: IANA UYAR
Danışman: Emrah CAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Birincil amacımız, travmatik beyin hasarı (TBH) tanısı almış çocuk hastaların erken dönemdeki klinik, laboratuvar ve radyolojik bulguları ile TBH şiddeti ve çocuk yoğun bakım ünitesinde (ÇYBÜ) uygulanan tedavilerin; hastaların taburculuk sırasındaki, kısa ve uzun vadeli fonksiyonel durumları üzerindeki etkilerini incelemektir. İkincil amacımız ise, başlangıç değerlendirmesi sırasında hesaplanan PRISM III, ISS, PTS ve GKS skorlarının mortalite ile ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Çocuk Yoğun Bakım Ünitemizde Ocak 2019 - Ocak 2025 tarihleri arasında takip ve tedavisi yapılan, TBH tanısı almış 1 ay ile 18 yaş arası tüm çocuk hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların travma ciddiyetini belirlemek için Yaralanma Ciddiyet Skoru (ISS) ve pediatrik travma skoru (PTS) hesaplandı. TBH ciddiyetinin belirlemek için GKS kullanıldı. Fonksiyonel durumu belirlemek için taburculuk anında, taburculuktan 1 ay sonra poliklinik kontrolünde ve taburculuk sonrası (çalışma verilerinin toplandığı anda) video konferans veya telefon aracılığı ile Glasgow Sonuç Skoru (GOS) kullanıldı. İlk 24 saatteki en kötü bulgularla pediatrik ölüm riski skoru III (PRISM III) hesaplandı. Bulgular: çalışmaya TBH'lı toplam 108 çocuk hasta dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 74 ± 61 ay (yaklaşık 6.1 yıl) olup, yaş dağılımı 1 ila 215 ay arasında değişmektedir. Olguların 75'i (%69,4) erkekti ve 16 olgu ölümle sonuçlandı (mortalite oranı %14,8). TBH şiddetine göre sınıflandırmada; 46 hastada (%42,6) hafif 22 hastada (%20,4) orta ve 40 hastada (%37,0) ağır TBH olduğunu bulduk. Görüntülemede en sık bulgu olarak pnömosefali %55,6 (60/108) ve beyin ödemi %43,5 (47/108) saptadık. Ölenlerde ve fonksiyonel durum kaybı olan çocuklarda TBH şiddetini daha yüksek bulurken (p<0.001) görüntülemede subaraknoid kanama (p<0.001), beyin ödemi (p=0.027) hematom (p=0.048), kontüzyon (p=0.030) ve intraventriküler kanamayı (p<0.001) daha sık saptadık. Ayrıca başlangıç ve ikinci saat laktat düzeyleri ölen hastalarda anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0.001). ölen hastalarda PRISM III skoru anlamlı olarak daha yüksekken PTS skorunu daha düşük bulduk (p<0.001). Hastaların taburculuktaki fonksiyonel durumları değerlendirdiğimizde 62 hastanın (%57,4) tam iyileşme gösterdiğini gözlemledik (GOS 5/5). Birinci ay takiplerimizdeyse 9 hastanın daha tam iyileşme gösterdiğini bulduk. Sonuç: Sağ kalan hastalarda travma öncesi fonksiyonel durumu dönemeyenlerin uzun dönemde tam iyileşme gösterebileceği unutulmamalıdır bu yüzden hastaların çocuk nöroloji, psikiyatri ve fizik tedavi uzmanlarıyla uzun dönem takibi önemlidir.