Çocuklarda kalp kateterizasyonu işlemlerinin ve işlem yapılan olguların prospektif incelenmesi, işlem sonrası gelişen vasküler komplikasyonlar ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi

MERVE CAN

Çocuklarda kalp kateterizasyonu işlemlerinin ve işlem yapılan olguların prospektif incelenmesi, işlem sonrası gelişen vasküler komplikasyonlar ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE CAN

Danışman: İbrahim ECE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çocuklarda görülen doğumsal kalp hastalıklarında hem tanı hem de tedavi amacıyla kalp kateterizasyonu yapılmaktadır. Günümüzde girişimsel işlem yapılma sıklığı giderek artmakta, bu da beraberinde gelişen komplikasyon oranlarını arttırmaktadır (46). Bu çalışmayla kalp kateterizasyonu yapılan pediatrik hastalarda gelişen vasküler komplikasyonları incelemeyi ve olası risk faktörlerini belirlemeyi ve gelecekte bunlara karşı tedbirler alarak komplikasyon sıklığını azaltmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Pediatrik Kardiyoloji Kliniği'nde Ağustos 2023 – Ocak 2024 tarihleri arasında 324 hastaya yapılan kalp kateterizasyonu işlemleri ve gelişen vasküler komplikasyonlar değerlendirilmiştir. Hastaların demografik verileri, kardiyak kateterizasyonla ilgili verileri, ek hastalıkları, işlem sonrası gelişen vasküler komplikasyonlar ve verilen tedaviler değerlendirildi. Bulgular: İşlem yapılan 324 hasta 0-18 yaş arasında ve 171'i kız (%52,8), 153'ü erkekti (%47,2). Hastaların kilo ortalamalarının 21.50 ± 19.09 kg (mean ± SD) olduğu tespit edildi. Yapılan işlem sürelerine ilişkin ortalamanın 56.76 ± 36.81 dk (mean ± SD) olduğu ve işlem süresi ile vasküler komplikasyon gelişmesi arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir (r= .201; P=000). 230 hastaya (%71) girişimsel, 94 hastaya (%29) tanısal kalp kateterizasyon uygulanmıştır. İşlem yapılan 324 hastanın 294'ünde (%90.7) işlem sonrasında herhangi bir vasküler komplikasyon gelişmediği, 19'unda (%5.9) nabız zayıflığı/alınamaması, 5'inde (%1.5) arteriyel tromboz ve 6'sında (%1.9) ise hematom gelişmiştir. Bu hastaların yaş dağılımları incelendiğinde, 1 aydan küçük hastalarda nabız zayıflığı/alınamamasının daha fazla görüldüğü ve anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p= .000). Sadece arteriyel girişim yapılan hastalarda 4F kateter kullanımının nabız alınamaması/zayıflığı ile ilişkisinin anlamlı olduğu saptanmıştır (p= .000). 4F kateter boyutu arteriyel girişimlerde; daha küçük yaş grubunda ve kilosu düşük olan hastalarda kullanılmıştır. Arteriyel tromboz saptanan tüm hastalara heparin uygulanmış ve trombolitik tedavi verilen hasta olmamıştır. Sonuç: Vasküler komplikasyon gelişiminin; işlem süresinin uzun olması, hastaların 1 yaş altında olması, arteriyel girişim yapılanların kilosunun düşük ve 1 yaş altında olması ile ilişkili olabileceği saptanmıştır. Vasküler komplikasyonların belirlenmesi ve önlenebilmesi açısından daha çok çalışmaya ve veriye ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kalp kateterizasyonu, vasküler komplikasyon, pediatrik