Adölesanlarda akne vulgaris şiddetinin yaşam kalitesi ve depresif semptomlar üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NUSRET EDA YILDIRIM
Danışman: Meşide GÜNDÜZÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Akne vulgaris, özellikle ergenlik ve erken erişkinlik döneminde sık görülen inflamatuvar bir cilt hastalığıdır. Yaşamı tehdit etmese de fiziksel görünümü olumsuz etkileyerek özgüven kaybına, kaygı, depresyon, sosyal izolasyon gibi psikolojik sorunlara yol açabilmektedir. Yüz bölgesindeki belirgin lezyonlar bireylerin beden algısını bozmakta, sosyal ilişkilerden kaçınmaya ve akademik performans düşüşüne neden olabilmektedir. Araştırmalar, akne şiddetindeki artışın yaşam kalitesini düşürdüğünü ve depresif semptomları artırdığını göstermektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, adölesanlarda akne vulgaris şiddeti ile yaşam kalitesi ve depresif belirtiler arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Ergenlik dönemi, benlik algısının ve dış görünüşe verilen önemin arttığı hassas bir süreçtir; bu nedenle aknenin etkileri daha belirgin hale gelmektedir. Çalışma, akne tedavisinde yalnızca dermatolojik yaklaşımların yeterli olmayacağını; psikolojik değerlendirme ve destekle birlikte bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesinin ergenlerin yaşam kalitesini artırmada önemli olduğunu vurgulamayı hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel, tanımlayıcı, prospektif ve analitik tipleri içermektedir. 26.02.2025-02.09.2025 tarihleri arasında Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Cildiye Polikliniğine başvuran, 12-18 yaş arası sivilcesiz kontrol grubundan 50, Hafif akne grubundan 50, orta şiddetli akne grubundan 50 , şiddetli akne grubundan 50 hasta olmak üzere toplamda 200 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların Global Akne Derecelendirme sistemi ile akne şiddetleri belirlenip, katılımcılara ''Sosyodemografik Veri formu'', ''Akne Yaşam Kalite Ölçeği'' ve ''Çocuk Depresyon Ölçeği'' uygulanarak veriler toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde "p değeri" 0,05'in altında anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya yaşları 12 ile 18 arasında değişen, yaş ortalaması 16,1 ± 1,8 olan toplam 200 katılımcı dâhil edilmiştir. Akne Yaşam Kalite Ölçeği (AYKÖ) toplam skorları karşılaştırıldığında, Kontrol grubunun AYKÖ skoru ortalama 0,5 iken, bu değer hafif şiddetli grupta 11,0 ± 7; orta şiddetli grupta 13,9 ± 6,9; ağır şiddetli grupta ise 25,0 ± 8,4 olarak bulunmuştur. Kontrol grubunun skoru hafif şiddetli gruptan daha düşük (p<0,001), ağır şiddetli akne grubunun skoru ise orta şiddetli gruptan anlamlı şekilde yüksek (p<0,001) bulunmuştur. Toplam ÇDÖ skoru bakımından ortalama skorlar; kontrol grubunda 8,6 ± 5,9, hafif şiddetli grupta 11,1 ± 6,0, orta şiddetli grupta 11,4 ± 6,4, şiddetli grupta ise 18,8 ± 7,9 olarak ölçülmüştür. Ağır şiddetli akne grubunun ÇDÖ skorları, tüm diğer gruplardan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Tüm hasta grubunun AYKÖ skoru ortalama 16,6 ± 9,7 olup, kontrol grubunun anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Benzer şekilde, hasta grubunun ÇDÖ toplam skoru (13,8 ± 7,6) da kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksektir. Cinsiyete göre analizlerde, kadınların AYKÖ (p<0,001) ve ÇDÖ (p=0,016) skorlarının erkeklerden daha yüksek olduğu saptanmıştır. Okul başarısı iyi olanların ÇDÖ skorları, başarı düzeyi orta olanlardan anlamlı düzeyde daha düşüktü (p=0,001). Geliri giderinden az olan bireylerin ÇDÖ skorları, geliri giderine denk (p=0,019) ve fazla (p=0,018) olanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Topikal tedavi alan bireylerin GADS (p<0,001) ve AYKÖ (p<0,001) skorları, sistemik antibiyotik tedavisi alanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Akne vulgaris şiddetinin ergenlerde yaşam kalitesini düşürdüğünü ve depresif semptomları arttırdığı görülmüştür. Özellikle ağır akne grubunda hem AYKÖ hem de ÇDÖ skorlarının diğer gruplara göre anlamlı derecede yüksek olması, aknenin psikososyal etkilerini ortaya koymaktadır. Cinsiyet, okul başarısı ve sosyoekonomik faktörler de depresyon düzeylerini etkileyebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Akne Vulgaris, Adolesan, Yaşam Kalitesi, Depresyon