Tıp 2 diyabetes mellituslu hastalarda diyabetık ayak ülseri riskinin araştırılması ve etkileyen faktörlerın incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜZEYYEN ŞALVA

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Diyabetik ayak ülseri (DAÜ), Diyabetes Mellitus (DM)'un ekstremite kaybı gibi ciddi sonuçlara neden olabilen bir komplikasyonudur. Bu çalışmada; Tip 2 DM'lu hastaların DAÜ riskini araştırmak ve etkileyen faktörleri incelemek amaçlanmıştır.Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif, analitik bir araştırma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 30 Kasım-5 Nisan 2022 tarihleri arasında başvuran, 18 yaş ve üzeri hastalardan en az 1 yıldır Tip 2 DM tanısı olan ve bilinen DAÜ olmayanlar ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde; Hasta Bilgi Formu ve Kısa Diyabetik Ayak Ülseri Riski Kontrol Listesi (DAÜRKL) kullanıldı. 10gr Semmes-Weinstein monoflaman testi ile duyu değerlendirmesi yapıldı. Antropometrik ölçümler ile açlık plazma glukozu (APG),HbA1c, üre, kreatinin ve CRP düzeyleri kaydedildi. İstatistiksel analizler için IBM SPSS25 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 150 kişinin yaş ortalaması 60,37±10,56 yıl olup (min:33-max:88), %62,7'si (n=94) kadındı. Ortalama DM süresi 10,19±6,78 yıl (min:1- max:35), APG 202,38±91,63 (min:64 max:620) mg/dl, HbA1c %8,97±2,31 (min:5,40- max:15,30) idi. DAÜRKL'den alınan toplam puan 1,81±1,42 (min:0-max:6) idi. 17 kişinin (%11,3) DAÜRKL skoru≥4 idi. DAÜRKL skoru erkeklerde, DAÜ dışında bilinen komplikasyonu olanlarda ve ek ilaç kullanımı olanlarda daha yüksekti (p:0,037; p<0,001; p:0,024, sırasıyla). DAÜRKL skoru ile yaş, DM süresi, üre, kilo, bel çevresi ve kalp hızı değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki saptandı (p=0,002; p<0,001; p=0,014; p=0,046; p=0,026; p=0,025, sırasıyla). APG, HbA1c, kreatinin, CRP, BKİ ve kan basıncı değerleri ile DAÜRKL skoru arasında ise anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç: Bu çalışmada; Tip 2 DM'da erkek cinsiyet, komplikasyon varlığı, yaş, hastalık süresi, kilo, bel çevresi ve kalp hızı DAÜ açısından risk faktörü olarak saptandı. Hastalarla sıkı temas noktası olan birinci basamak hekimlerine rutin ayak muayenesi yapılması ve DAÜ' ne yönelik risk değerlendirmesi sonucu riski yüksek saptananların ilgili merkezlere yönlendirilmesi açısından büyük sorumluluk düşmektedir. Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Diyabetik Ayak Ülseri, Diyabetik Ayak Ülseri Riski Kontrol Listesi, komplikasyon