Atopik dermatitte farklı terapötik eğitim şekillerinin kısa ve uzun dönem etkileri: Randomize kontrollü çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN ÇALICIOĞLU
Danışman: Yılmaz ULAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, atopik dermatit hastalarında uygulanan farklı terapötik eğitim yöntemlerinin kısa ve uzun dönem etkinliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Eğitimlerin bilgi düzeyi, hastalık şiddeti, yaşam kalitesi ve kaşıntı üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma; atopik dermatit referans ve mükemmelliyet merkezlerinden biri olan Kayseri Şehir Hastanesi Dermatoloji Bölümü, Kronik Hastalıklar Ünitesi'nde yürütülmüştür. Çalışma; multidisipliner yaklaşımla ve değerlendirici körlemeli, randomize kontrollü bir tasarımda, bir yıl süreyle yapılmıştır. Hanifin-Rajka tanı kriterlerini karşılayan 301 hasta, bilgisayar randomizasyonuyla dört gruba ayrılmıştır: yalnızca sözel bilgilendirme yapılan kontrol grubu ile buna ek olarak bilgilendirme formu, broşür veya video eğitimi uygulanan üç eğitim grubu. Eğitim etkinliği; bilgi farkındalık testi, Egzama Alanı ve Şiddet İndeksi (EASI), Dermatoloji Yaşam Kalitesi İndeksi (DLQI), Kaşıntı Sayısal Derecelendirme Ölçeği (NRS) ve En Şiddetli Kaşıntı Sayısal Derecelendirme Ölçeği (PP-NRS) ile değerlendirilmiştir. Eğitimlerin etkinlikleri, kısa (7–14 gün) ve uzun dönem (6–8 ay) takiplerde nicel ölçütlerle analiz edilmiştir, her katılımcıya en az iki ara kontrol planlanarak veri bütünlüğü sağlanmıştır. Bulgular: Tüm eğitim yöntemleri kısa vadede bilgi düzeyini artırmış; en belirgin artış broşür grubunda gözlenmiştir. Uzun vadede bilgi düzeyi tüm gruplarda artmış, ancak gruplar arası fark saptanmamıştır. EASI skorları kısa dönemde tüm gruplarda azalmıştır, en fazla düşüş sözel bilgilendirme grubunda izlenmiştir. Uzun dönemde form, broşür ve video gruplarında anlamlı azalmalar sürdürülmüştür. DLQI, NRS ve PP-NRS skorlarında hem kısa hem uzun vadede tüm gruplarda anlamlı iyileşme sağlanmıştır; ancak yöntemler arasında fark izlenmemiştir. Sonuç: Atopik dermatitte terapötik hasta eğitimi, hastalığın etkin yönetimine çok boyutlu ve sürdürülebilir katkı sağlamaktadır; kalıcı etkiler için eğitimlerin düzenli aralıklarla tekrarlanması gerekmektedir. Bu çalışma, atopik dermatitte farklı eğitim türlerinin kısa ve uzun dönem etkilerini hem yetişkin hem pediatrik grupta karşılaştırmasıyla literatürdeki ilk ve öncü araştırmalardan biridir. Elde edilen sonuçlar umut vericidir ancak; uzun dönem izlemdeki yüksek katılımcı kaybı (%58) yorumlama yapılırken göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: atopik dermatit, hasta eğitimi, yaşam kalitesi, randomize kontrollü çalışma