Çölyak hastalarında over rezervinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİRCAN AKDAĞ
Danışman: Sevim Özge ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmada çölyak hastalığında over rezervinin azalıp azalmadığını tespit etmeyi amaçladık. MATERYAL VE METOD: Prospektif kohort çalışmamızı Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 28 Eylül 2023-28 Kasım 2023 tarihleri arasında endoskopik biyopsi ile tanı almış reprodüktif çağdaki 47 çölyak hastası ve 47 kontrol grubu olmak üzere toplamda 94 hasta ile gerçekleştirdik. Hastaların demografik bilgileri için yaş, gravide, parite, abort, vücut kitle indeksi (VKİ), glutensiz diyete uyum, çölyak hastalığına maruziyet süreleri kaydedildi. Poliklinikte transvajinal ultrason (TVUSG) ve suprapubik ultrason (SUSG) cihazı ile bilateral antral folikül sayıları kaydedildi. Hormon parametrelerinden antimüllerian hormon (AMH), folikül stimüle edici hormon (FSH), lüteinize edici hormon (LH), östradiol (E2), prolaktin (PRL), tiroid stimüle edici hormon (TSH), total testosteron, dehidroepiandrostenodion (DHEAS) değerleri ölçüldü. Çıkan değerlerin gruplar arasında karşılaştırıldı. BULGULAR: Çalışmamızda demografik bulgularda gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı herhangi bir ilişki yoktu. Hasta grubu AMH ortalama değeri 0.61 (0.01-5.09) pg/mL, kontrol grubu AMH değeri 1.85 (0.01-8.28) pg/mL idi ve bu değerler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p=0.009). Hasta grubunda TSH değerleri 1.56 (0.03-3.55) uIU/mL idi ve kontrol grubunda 2.18 (0.53-7.00) uIU/mL idi ve değerler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p=0.018). Hasta grubunda toplam testesteron 0.14 (0.03-0.55) ng/dL ve kontrol grubunda 0.26 (0.00-0.62) ng/dL idi ve bu değerler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p<0.001). Hasta grubunun DHEAS değerleri 135 (9-442) mcg/dL ve kontrol grubunda 227 (62-521) mcg/dL idi ve bu değerler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p<0.001). Hasta grubunun toplam antral folikül sayısı (0-14) idi ve kontrol grubunun ki 11 (3-29) idi ve bu değerler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p<0.001). Hastalığa maruziyet süresi ile AMH arasında negatif korelasyon vardı (r=-0.33, p=0.024). SONUÇ: Çalışmamızdan elde ettiğimiz bulgulara göre, çölyak hastalarında sağlıklı kontrol grubuna kıyasla over rezervi daha düşüktü. Çölyak ya da diğer otoimmün hastalıkları olan üreme çağındaki kadınların over rezervi daha sık aralıklarla değerlendirilmeli ve takip edilmelidir. Over rezervinde azalma veya prematür over yetmezliği tespit edilen hastaların takip, tedavi ve yönlendirmeleri zamanında yapılmalıdır. ANAHTAR KELİMELER: Çölyak hastalığı, Over rezervi, Anti-müllerian hormon, Prematür over yetmezliği.