Basit ve komplike febril konvülziyonlu vakaların demir eksikliği anemisi ve vitamin d eksikliği açısından karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENA YİĞİTOĞLU
Danışman: Eda ÖZAYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı; basit ve komplike febril konvülziyonlu çocuklarda demografik özellikleri, risk faktörlerini ve etiyolojik faktör olarak demir eksikliği anemisi ve vitamin D eksikliğini araştırmak, bu faktörler açısından febril konvülziyon tipleri arasında farklılık olup olmadığını ortaya çıkarmaktır. Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak planladığımız bu çalışmaya Mart 2016-Eylül 2018 tarihleri arasında Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Acil, Genel Pediatri ve Çocuk Nöroloji Polikliniklerine febril konvülziyon nedeniyle başvuran 6 ay -5 yaş arasında 112 hasta dahil edildi. Febril olmayan konvülziyonlar, daha önceden bilinen kronik hastalığı, epilepsisi, metabolik hastalığı, mental retardasyonu ve sendromik bulguları olan veya son 1 hafta içinde kafa travması geçiren olgular çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya alınan hastalarin cinsiyet, yaş, gestasyonel yaş, dogum kilosu, dogum şekli, kreşe gidip gitmemesi, hastalık öyküsü, aşı öyküsü, ebeveynlerin gebelikte sigara kullanımı ve hastanın sigara dumanı maruziyeti, yenidogan yogun bakımda yatış öyküsü ve süresi, anne-baba akrabalığı, akrabalarda FK ve epilepsi öyküsü, ilk nobet olup olmaması, ilk nobet zamaına ait yaş, ateş, nobet tipi, nobet sırasında hastalıgı olup olmaması başvuru esnasında yapılan anket ile degerlendirildi.Tüm hastalardan 2 hafta sonra alınan plazma örneklerinde, hemoglobin, HCT, MCV, RDW, MPV, Fe, TDBK, ferritin ve vitamin D düzeyleri çalışıldı. Bulgular: Febril konvülziyon nedeniyle başvuran 6 ay -5 yaş arasında 76 basit FK (%67,9) ve 36 komplike FK (%32,1) olmak üzere 112 hastadan oluştu. Hastaların ortalama yaşı 27,9±14,7 ay olup kız/erkek oranı %52,7/ idi. Komplike FK'lu hastalarda ortalama yaş basit FK hastalarınkinden anlamlı oranda düşük saptanırken (23,0±13,0 / 30,2±15; p=0,016), diğer demografik veriler, soygeçmiş ve prenatal, natal ve posnatal bulgular arasında anlamlı farklılık gözlenmedi. Komplike FK olan hastalarda basit FK olan hastalara kıyasla ortalama RDW düzeyi (%15,6±2,1 karşı %15,3±1,9; p=0,381), ortalama MPV düzeyi (7,6±1,0 fL karşı 7,5±0,7 fL; p=0,843), ortanca demir düzeyi (51,5 mg/dL karşı 51 mg/dL; p=0,513), ortanca TDBK (386 mg/dL karşı 367 mg/dL; p=0,298), ortanca transferrin saturasyon yüzdesi (%12,9 karşı %13,1; p=0,706) ve ortanca ferritin düzeyi (16,1 mg/L karşı 13,9 mg/L; p=0,740) anlamlı farklılık göstermedi. Komplike FK olan hastalarda basit FK olan hastalara kıyasla demir eksikliği anemisi saptananların oranı yüksek saptandı (%34,4 karşı %13,5; p=0,030). Komplike FK olan hastalarda basit FK olan hastalara kıyasla ortanca vitamin D düzeyi (23,6 ng/mL karşı 23,2 ng/mL; p=0,281) anlamlı farklılık göstermedi. Basit FK olan hastalarda DEA olmayan ve olan grupta ortanca vitamin D düzeyi (23,2 ng/mL karşı 17,8 ng/mL; p=0,477) ve vitamin D yetersizliği ve eksikliği olan hastaların dağılımı anlamlı farklılık göstermedi (p=0,187). Komplike FK olan hastalarda DEA olanlarda olmayanlara kıyasla ortanca vitamin D düzeyi (19,2 ng/mL karşı 25,6 ng/mL; p=0,017) düşük saptandı, ayrıca vitamin D yetersizliği oranı (%36,4 karşı %14,3; p=0,032) ve vitamin D eksikliği oranı (%27,3 karşı %4,8; p=0,032) yüksek saptandı. İlk defa Basit FK olan hastalarda DEA olanlarda olmayanlara kıyasla ortanca vitamin D düzeyi (16,0 ng/mL karşı 24,3 ng/mL; p=0,042) düşük saptandı, ayrıca vitamin D yetersizliği oranı (%66,7 karşı %36,4; p=0,022) ve vitamin D eksikliği oranı (%33,3 karşı %0; p=0,022) yüksek saptandı. İlk defa Komplike FK olan hastalarda DEA olanlarda olmayanlara kıyasla ortanca vitamin D düzeyi (19,2 ng/mL karşı 27,7 ng/mL; p=0,019) düşük saptandı, ayrıca vitamin D yetersizliği oranı (%28,6 karşı %10; p=0,031) ve vitamin D eksikliği oranı (%28,6 karşı %0; p=0,031) yüksek saptandı. Sonuç: Bu çalışma; komplike FK için DEA'nın bir risk faktörü olabileceğini göstermektedir. Araştırmamızda FK tipleri arasında vitamin D yetersizliği veya eksikliği oranları anlamlı farklılık göstermese de komplike FK'lı çocuklarda DEA ve vitamin D eksikliği arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. Bu korelasyon ilk kez nöbet geçiren basit ve komplike FK'lı çocuklarda da anlamlı bulunmuştur. Bu durum komplike FK çocuklarda DEA'nın riski artırabileceği gibi, FK altında yatan etiyolojide vitamin D eksikliği rolü olabileceğini göstermektedir. Çalışmamız FK tanılı çocuklarda, özellikle ilk defa atak geçirenlerde, DEA araştırılmasının ve DEA olan hastalarda vitamin D düzeylerinin ölçümünün prognozla ilgili olması açısından büyük önem taşıdığı düşüncesini desteklemektedir. Anahtar kelimeler: Basit ve komplike febril konvülziyon, demir eksikliği anemisi, vitamin D