Bipolar bozukluk ve şizofreni tanısı ile takipli annelerin ebeveyn tutumlarıyla çocuklarındaki psikopatoloji arasındaki ilişki

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELTEM İNCİ KEFAL

Danışman: Nesrin KARAMUSTAFALIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Çalışmamızın amacı bipolar bozukluk (BB) ve şizofreni (SCH) tanısına sahip anneler ile psikiyatrik tanısı olmayan annelerin ebeveyn tutumlarının karşılaştırılması ve bu annelerin ebeveyn tutumları ile çocuklarında saptanan psikopatoloji arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma grubunda bipolar bozukluk tanılı 30 anne ve 40 çocuğu ile şizofreni tanılı 30 anne ve 43 çocuğu; kontrol grubuna (KG) ise herhangi bir psikiyatrik tanıya sahip olmayan 30 anne ve 38 çocuğu alınmak üzere; toplamda 90 anne ile 121 çocuk ve ergen çalışmaya dahil edilmiştir. Hem anne hem de çocuklarıyla Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi– Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY) DSM-5 Kasım 2016 adlı yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Araştırmaya katılmayı kabul eden çocuklar Ana Baba Tutum Ölçeği, Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği ile Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği'ni doldurmuştur. Çalışmaya alınan anneler Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği, Conners Ana Baba Derecelendirme Ölçeği-Kısa Form, Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi-Kısa Form ve Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi'ni doldurmuştur. BULGULAR: Çalışmamızda BB ve SCH tanılı annelerde KG'deki annelere göre, çocukları tarafından bildirilen kabul ilgi puanları ve demokratik tutumun daha düşük düzeyde; aşırı koruyuculuk ve otoriter tutumun ise daha yüksek düzeyde bulunduğu saptanmıştır. SCH tanılı annelerde KG'deki annelere göre, çocukları tarafından bildirilen kontrol-denetleme puanları daha düşük düzeyde; karı-koca geçimsizliği daha yüksek düzeyde saptanmıştır. Psikopatoloji oranları, eşlik eden komorbidite sayıları, okul reddi puan ortalamaları ile anksiyete bozuklukları ve içselleştirme bozuklukları görülme oranları BB ve SCH tanılı annelerin çocuklarında en yüksek düzeyde bulunmuştur. BB ve SCH grubunda, geçmişte MDB tanısı olan çocukların oranlarının; BB grubunda şu anda MDB tanısı olan çocukların en yüksek oranda olduğu saptanmıştır. BB tanılı anneye sahip çocuklarda TSSB saptanma oranının hem geçmişte, hem de şu anda diğer iki gruba göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. SONUÇ: Araştırmamızda BB ve SCH tanılı annelerin ebeveyn tutumlarının hiçbir psikiyatrik bozukluğa sahip olmayan annelere göre daha az yetkin olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda, bu annelerin çocuklarında psikopatoloji gelişimini yanlızca ruhsal bozukluklarının genetik aktarımı ile değil; aile içinde diğer ebeveynle olan ilişkileri, ev içindeki sorumluluklara olan katkıları ve çocuklarına karşı sergiledikleri tutumları ile etkiledikleri gösterilmiştir.