Kontrast nefropatisini önlemede remote ischemic preconditioning uygulama yöntemlerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM DOĞAN ÖZDİLEK
Danışman: Egemen CEBECİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kontrast madde nefropatisini (KMN) önlemede intravenöz hidrasyon, non-iyonik düşük veya izoosmalar kontrast madde kullanımı gibi rutin uygulamalar olmakla birlikte "remote ishchemic preconditioning" (RIPC) uygulaması yeni nonfarmakolojik koruyucu yöntem olabilir. RIPC, uzak organlardaki uzamış iskemi öncesi, ekstremitelere kısa aralıklarla iskemi / reperfüzyon uygulanmasıdır. Henüz yöntemin ideal uygulama bölgelerinin netleşmemiş olması bu konudaki önemli bir eksikliktir. Çalışmamızda stabil anjina pektoris nedeniyle koroner anjiyografi yapılan hastalara alt ve üst ekstremiteden RIPC uygulanarak; renal fonksiyonlarda değişme ve KMN gelişme oranları karşılaştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, randomize, kontrollü, prospektif çalışmamızı tamamlayan 168 hastadan; 60'ı üst ekstremiteye (kol), 58'i alt ekstremiteye (uyluk) RIPC uygulanan, 50'si RIPC uygulanmayan (kontrol) hastalar sırayla randomize edildi. RIPC sistolik kan basıncının 50 mmHg üzeri olacak şekilde kol veya uyluktan 5 dakika manşon şişirilerek ardından 5 dakika söndürülerek toplam 3 siklus uygulandı. European Society of Urogenital Radiology (ESUR) kılavuzuna ve Acute Kidney Injury Network (AKIN) kriterlerine göre KMN tanımlandı. Bulgular: Hastaların (ortalama yaşı 59,6±9,1, %56,5 erkek) ESUR'a göre %3,6'sında, AKIN'e göre %1,7'sinde KMN gelişti. RIPC uygulanan 118 hastanın %1,7'sinde, kontrol grubunda ise %8'inde KMN gelişti (ESUR kılavuzuna göre) (OR:5,053; %95 CI:0,893-28,488; p=0,065). AKIN kriterlerine göre ise RIPC uygulanan hastalarda KMN gelişmemişken kontrol grubunda %6 hastada gelişti (OR:3,511; %95 CI:2,757-4,471; p=0,025). İşlem sonrası serum kreatinin kontrol grubunda anlamlı olarak yüksekti (p=0,001). RIPC uygulanan hastaların kreatinin düzeyleri bazale göre %4,5±14,1 azalmışken, kontrol grubunda ise %6,8±25 artmaktaydı (p<0,001). Üç grubun kreatinin düzeyi değişimi bazale göre incelendiğinde kontrol grubunda kreatinin artarken diğer iki grupta azalıyordu (p<0,001). Üst ve alt ekstremiteden RIPC uygulama sonrası KMN gelişim oranları ve 48-72.saat serum kreatinin düzeyleri benzerdi. Uyluk ile koldan RIPC uygulama sonrası kreatininin değişim yüzdeleri benzerdi (p=0,322). Uygulamada ekstremitede ağrı ve karıncalanma harici komplikasyon gelişmedi. Sonuç: Remote ishchemic preconditioning non-invaziv, kolay uygulanabilen, ciddi yan etkisi olmayan, ucuz bir yöntemdir. RIPC uygulaması, kontrast madde nefropatisini önlemede faydalı olup, uyluk veya koldan yapılan uygulamalar benzer etkinliktedir. Anahtar Kelimeler: Akut böbrek hasarı, Remote ischemic preconditioning, Kontrast nefropatisi, Koroner angiyografi