Bariatrik cerrahi yapılan hastalarda postoperatif analjezi amacıyla ultrasonografi eşliğinde uygulanan erektör spina plan bloğunun (ESPB) etkinliğinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERDAR KAPLAN
Danışman: Arzu KARAVELİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Obezite, giderek artan epidemik bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Laparoskopik bariatrik cerrahi yöntemler özellikle son yıllarda obezite tedavisinde etkin bir şekilde uygulanmaktadır. Ancak obez hastalar, hem laparoskopik cerrahi sırasında uygulanan pnömoperitonyumun etkisi hem de viseral ve somatik kaynaklı ciddi postoperatif ağrı ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu hastalarda postoperatif ağrının azaltılması, erken dönemde hastanın mobilize edilmesi, ağrıya bağlı sistemik yanıtın baskılanması, taburculuk süresinin kısaltılması ve narkotik analjeziklerin istenmeyen etkilerinden kaçınılması amacıyla, rejyonel anestezi tekniklerini de içeren, multimodal analjezik yaklaşımlar sıklıkla uygulanmaktadır. Çalışmamızda, laparoskopik bariatrik cerrahi yapılacak hastalarda postoperatif analjezi amacıyla uygulanan erektör spina plan bloğunun (ESPB) etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde elektif laparoskopik sleeve gastrektomi operasyona alınacak 18-65 yaş arası, American Society of Anesthesiologists (ASA) skoru II-III ve vücut kitle indeksi (VKİ) >40 kg/m2 olan 54 hasta dahil edildi. Hastalar randomize bir şekilde ESPB uygulanan (ESPB grubu; n=27) ve uygulanmayan (Kontrol grubu; n=27) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Tüm hastalara postoperatif analjezi amacıyla hasta kontrollü analjezi (HKA) başlandı. Hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, ASA skoru, VKİ, ek hastalıkları, sigara kullanımı), intraoperatif hemodinamik verileri, intraoperatif ve postoperatif ek narkotik tüketimi, postoperatif Numerik Rating Skala (NRS) skorları (postoperatif 0, 20. ve 40. dk ve ardından 1, 3, 6, 12, 18 ve 24. s), postoperatif bulantı-kusma skorları ve blok ve/veya cerrahi ile ilişkili olası komplikasyonlar kayıt altına alındı. Bulgular: Toplam 54 hasta çalışmaya dahil edildi. Her iki grup arasında demografik veriler ve intraoperatif hemodinamik parametreler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). İntraoperatif anestezi, cerrahi ve pneumoperitonyum süreleri benzerdi (p>0.05). İntraoperatif fentanil tüketimi ESPB grubunda, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşük olduğu tespit edildi (ESPB grubunda 181.48±62.24 mcg ve Kontrol grubunda 235.18±81.82 mcg, p=0.010). Postoperatif NRS skorları, sadece 24. saat hariç, tüm takip edilen saatlerde ESPB grubunda, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşük olduğu saptandı (p<0.05). Postoperatif tramadol tüketimi ESPB grubunda, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşük olduğu saptandı (p=0.000). Bulantı-kusma skorları ise her iki grupta da benzerdi (p=0.107). Çalışmamızda blok ve/veya cerrahi ilişkili herhangi bir komplikasyonla da karşılaşılmadı. Sonuç: Çalışmamızda multimodal analjezinin bir parçası olarak uygulanan ESPB laparoskopik bariatrik cerrahi sonrası ek analjezik ihtiyacını azalttığı, postoperatif uzun süreli ve etkin bir ağrı kontrolü sağladığı gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Erektor Spina Plan Bloğu, Laparoskopik Bariatrik Cerrahi, Obesite, Postoperatif Ağrı