KIM-1, NGAL ve İL-18 biyomarkerlarının kolistin nefrotoksisitesinin prognozunda erken göstergeç olarak karşılaştırması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ CENGİZ
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dirençli Gram negatif basil enfeksiyonlarında kullanılan kolistinin en korkulan yan etkisi nefrotoksisitedir. Renal tübüler hasarı gösterdiği bilinen pek çok biyomarker keşfedilmiştir. Bu biyomarkerlar ile ilgili nefrotoksik olduğu bilinen pek çok ilaç üzerinde çalışmalar yapılmış ve tübül hasarını gösterdiği kanıtlanmıştır. Buna karşın nefrotoksik olduğu bilinen kolistin üzerinde yeterince çalışma literatürde mevcut değildir. En sık kullanılan biyomarkerlardan KİM-1, NGAL ve İL-18'i kullanarak kolistin nefrotoksisitesini henüz serum kreatinin düzeyi artmadan renal tübüler hasarı ve kolistin nefrotoksisitesi üzerinde etkili diğer faktörleri saptamayı amaçladık. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Şehir Hastanesi İç Hastalıkları servis ve yoğun bakım ünitelerinde yatmakta olan ve Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği tarafından önerilerek kolistin tedavisi başlanan hastalar dahil edilmiştir. Hastalar prospektif olarak taranmış ve uygun olmayan hastalar dışlanmıştır. KDIGO kriterlerine göre akut böbrek hasarı gelişen hastalar çalışma grubu, akut böbrek hasarı gelişmeyenler ise kontrol grubu olarak değerlendirilmiştir. Hastalar klinik ve laboratuvar olarak yakından takip edilmiştir. Hastaların 0. 2. ve 4. gündeki idrar örnekleri toplanarak KIM-1, NGAL ve IL-18 düzeyleri ölçülerek spot idrar kreatinine oranlanmıştır. Çalışmaya dahil edilen 58 hastanın 21'inde akut böbrek hasarı gelişti. Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşı 60,7±20,8 yıl ve %62,1 (n:36) erkek cinsiyetten oluşmaktaydı. Akut böbrek hasarı gelişmeyenlerde 0. gün KİM-1 7,3 ng/mg 2. gün 9 ng/mg ve 4. gün 9,3 ng/mg olarak saptandı. ABH gelişenlerde ise 0. gün KİM-1 8,1 ng/mg (p:0,961) 2. gün 12,4 ng/mg (p:0,297) ve 4. gün 13,4 ng/mg (p:0,512) olarak saptandı. ABH gelişenlerde 0. gün NGAL 36 ng/mg (p:0,378) 2. gün 65 ng/mg (p:0,177) ve 4. gün 53,5 ng/mg (p:0,588) olarak saptandı. ABH gelişmeyenlerde 0. gün NGAL 31,5 ng/mg 2. gün 36,3 ng/mg ve 4. gün 45,6 ng/mg olarak saptandı. ABH gelişenlerde 0. gün İL-18 80,7 pg/mg (p:0,361) 2. gün 114,3 pg/mg (p:0,228) ve 4. gün 111 pg/mg (p:0,852) olarak saptandı. ABH gelişmeyenlerde 0. gün İL-18 57,9 pg/mg 2. gün 70,7 pg/mg ve 4. gün 71,2 pg/mg olarak saptandı. KIM-1, NGAL ve IL-18 akut böbrek hasarı gelişen ve gelişmeyenlerde anlamlı fark saptanmadı. Serum kreatinin 4. gün anlamlı artış saptandı (0,5mg/dl vs 0,9mg/dl) (p:0,011). GFR'de 4. gün anlamlı düşüş saptandı (110 ml/dk vs 73ml/dk) (p:0,015). Yapılan multivaryant regresyon analizinde hipertansiyon kolistin nefropatisi için bağımsız prediktör olarak bulunmuştur (OR: 4,53; GA: 1,38-14,86; p:0,013). Sonuç olarak 4. günde serum kreatinin artışı ve GFR düşüşü anlamlı olarak gerçekleşmesine rağmen KIM-1, NGAL ve IL-18'in 4. günde dahi anlamlı olarak artmaması, bu biyomarkerların kolistin nefropatisini öngörmede prognostik bir erken belirteç olarak kullanışlı olmadığını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Kolistin nefropatisi, KIM-1, NGAL, IL-18